Filed under: 1- Εισαγωγικό | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
| CARVIEW |
| Δ | Τ | Τ | Π | Π | Σ | Κ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ||||||
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | |
Παρακολουθούμε τον τελευταίο καιρό να αναρτώνται αφίσες για “Σεμινάρια” για πολιτισμικά στίγματα μιας απέραντης Αιγαιοπελαγίτικης πολιτείας κι έκανα τις παρακάτω σκέψεις διατυπωμένες με ερωτηματικό τρόπο.
Δηλαδή άμα έχεις στο σπίτι ένα μπουκάλι
πιστεύεις ότι είσαι έτοιμος να παραδώσεις ως ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ αντίγραφο του χορευτικού βίου αυτών των νησιωτών σε λεγόμενα σεμινάρια, όπου προσέρχονται άνθρωποι με καλοπροαίρετη τη σκέψη για να διδαχθούν;
Ανήκουμε σε μια μεταχορευτική κοινωνία, η οποία δανείζεται καταγραφικά στοιχεία από άλλους του χορευτικού βίου από τον πλούτο των κοινοτήτων, την μετασχηματίζει και με όπλο τον προβληματικό, μη συστηματικό τρόπο συ-στήνει σεμινάρια, τα οποία εξ ορισμού έρχονται αντιμέτωπα με τον διεθνή ορισμό της λέξης – όρου.
Κι αυτό που είναι και λέγεται ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ με διαρκή συμμετοχική παρατήρηση στον τόπο των χορευτικών δρωμένων και χνώτιασμα με τα υποκείμενά τους, ήτοι τους βιώνοντες τούτα συνδρώντες;
Filed under: 2- Οι Δημοσιεύσεις μου | Tagged: πολιτισμός,Αιγαίο,Ελληνικός Παραδοσιακός χορός,Νάξος,Παραδοσιακός χορός,Χορολογία | Leave a comment »
ΤΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑΤΟΡΕΣ
(ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ και ΤΖΑbΟΥΝΑ + dΟΥbΑΚΙ)
(Απόσπασμα από το βιβλίο του Δρ. Σταύρου Χαρ. Σπηλιάκου)
“ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ και ΠΑΙΧΝΙΔΙΑΤΟΡΟΙ του ΧΟΡΟΥ στη ΝΑΞΟ”
– Τα Μουσικά όργανα στη βιβλιογραφία
– Ηχητικά αντικείμενα και ψευδο-όργανα
– Αναφορές – Εκφράσεις – Τραγούδια – Ποιήματα – Παροιμίες για τα λαϊκά μουσικά όργανα
– Η τζαbούνα (κατασκευή – λαογραφικά στοιχεία)
– Το dουbάκι

Το πλήρες κείμενο της εν λόγω εργασίας έχει ως εξής:
Το πλήρες κείμενο
Filed under: 2- Οι Δημοσιεύσεις μου | Tagged: πολιτισμός,Αιγαίο,Ελληνικά μουσικά λαϊκά όργανα,Κινίδαρος,Κοινωνική Ανθρωπολογία,Λαογραφία,Παιχνιδιάτορες,ελληνική παράδοση | Leave a comment »

Filed under: 2- Οι Δημοσιεύσεις μου | Tagged: πολιτισμός,Ελληνικός Παραδοσιακός χορός,Λαογραφία,Χορολογία,ελληνική παράδοση | Leave a comment »
Όταν ήτανε νέος δίδασκε σε Πανεπιστημιακό Ίδρυμα ταγμένος στην υπηρεσία της Επιστήμης και της ανθρωποποίησης των Φοιτητριών -ών, μέσω του γνωστικού του αντικειμένου,!!!!
Και τι δίδασκε;
-Δίδασκε πως, το υποκείμενο του Χορού είναι ο άνθρωπος και πως το Τραγούδι, που προηγείται όλων, και ο Χορός ποιούν ανθρώπους ως ακροατές και Χορευτές και όλα αυτά ως συστηματικά στοιχεία συν-δρώντων ατόμων, ως κοινότητα.
-Τι άλλο δίδασκε;
Ότι αυτός ο πλούτος, που μας παρέδωσαν οι κοινότητες με τους Χορευτές και τους Οργανοπαίκτες, εμείς έχουμε υποχρέωση ιερή να τον διαχειριστούμε με ήθος και γνώση και αυτό, γιατί τούτος ο πλούτος έχει παιδαγωγική αξία και μορφωτική δύναμη. Αυτοί που μας παρέδωσαν ήταν ένας άλλος κόσμος που τον νοσταλγούσε πολύ, ένας κόσμος που δεν υπάρχει πια και ότι νοσταλγείς δεν υπάρχει στην πραγματικότητα σε ενεστώτα χρόνο.
-Τι άλλο δίδασκε;
Να μη γίνουμε πιόνια του καταναλωτισμού, του αναιδούς συστήματος που μετατρέπει τα πάντα σε “προϊόντα”.
-Τι άλλο δίδασκε;
Ότι ο πλούτος, η προίκα, οι αξίες, η δύναμη ενός παναιγαιοπελαγίτικου Τραγουδιστικού, Μουσικού και Χορευτικού πολιτισμού ΠΑΡΑΔΙ-Δ-ΕΤΑΙ και δεν ΠΑΡΑΔΙ-Ν-ΕΤΑΙ, αλλά ούτε και ΚΛΗΡΟΝΟΜΕΙΤΑΙ παρά μόνο “ΔΙΔΑΣΚΕΤΑΙ”!!!
-Τι άλλο δίδασκε;
Ότι ο Χορός κι η Μουσική έχουν νόμους, νόμους που δεν αντιμετωπίζονται από τους μελετητές ως τυχαία ή ατομικά, περιπτωσιακά, αλλά μέσα από τη σύνθεση και τη διατύπωση γενικεύσεων, αλλ’ όμως όχι πρόχειρων που βασίζονται σε μια – δυο περιπτώσεις, αλλά σε συστηματική συγκέντρωση πρωτοκόλλων μέσω συστηματικής πολυετούς συμμετοχικής παρατήρησης στο πεδίο.
-Τι άλλο δίδασκε;
Ότι το Αιγαίο είναι το πέλαγος του πολιτισμού, το πέλαγος των ελληνικών πολιτισμών. Εκ τούτου εντός του τα πολλά πελάγη, τα οποία οδηγούν σε πολυνησίες κι επομένως σε πολυκόρφαρες γαίες που εξανθρωπίζονται με μετακινήσεις πολιτιστικών χαρακτήρων σε οριζόντιους και κάθετους άξονες. Γι’ αυτό τα μουσικά (τραγουδιστικά) και χορευτικά ύφη διακρίνονται μεταξύ τους σε πάμπολλες εκφάνσεις!
-Τι άλλο δίδασκε;
Ότι το Αιγαίο έχει πολλά Πελάγη και δεν επιτρέπει στους καραβοκύρηδες να ταξιδεύουν με Ανεμολόγια fashon!!!
-Τι άλλο δίδασκε;
Ότι και στο Αιγαίο ο ήλιος δεν είναι νέος μόνο κάθε μέρα (εφήμερα), αλλά πάντα νέος συνεχώς (Ηράκλειτος). Κι έτσι οι άνθρωποι με το φως του ήλιου της Δήλου, του κέντρου του τότε γνωστού κόσμου, δηλώνουν οι ίδιοι την παρουσία τους, φωτίζονται, την φανερώνουν ως πρόσωπα ζώντα και δρώντα με οργανωμένους ήχους (μουσικές) και οργανωμένες κινήσεις (χορούς)!
-Τι άλλο δίδασκε;
Αρνείτο τις Αιγαιοπελαγίτικες πολιτιστικές υπέρ-πτήσεις, στον πλούτο άλλων με τηλεκατευθυνόμενα drones για να μη γευτούμε τις συνέπειες ενός ακυμάτιστου Αιγαίου, χωρίς ρεύματα, με ακίνητο το πολιτιστικό πλαγκτόν που σημαίνει και τον αφανισμό του πλούτου. Γιατί οι ένοχοι δεν θα κάνουν ήσυχο ύπνο.
Υπερβολές; Μπορεί!! Ευχή να μην συμβεί, αλλά μόνο οι ερευνητικές μικροχειρουργικές μέθοδοι συνηγορούν στο σωσμό.
Τι άλλο δίδασκε;
Να αγαπήσεις τη Μουσική και το Τραγούδι που προηγείται και που (ΠΙΘΑΝΟΝ να) οδηγεί σε χορευτική δράση. Να έρθεις στην κατάσταση του μύστη και να φύγεις απ’ αυτή του καταναλωτή Μουσικής και Χορού σε αλαλούμ χορευτική δράση.
Η διαφορά της Χορολογίας που θεωρητικοποιεί τα δεδομένα που συλλέγει από το περιεχόμενο του Χορού από αυτήν των Δομιστών είναι ότι, η δεύτερη προσέγγιση, όταν διατυπώνει τους νόμους της και συνθέτει τα δομικά της στοιχεία, μένει αδιάφορη για τις ψυχικές και πνευματικές διαθέσεις και αντιδράσεις ενός λαού και των μορφών που δίνει σ΄ αυτές η συγκινούμενη κοινότητα, δηλαδή για τον πλούτο της. Ή το πολύ πολύ να τοποθετήσει τις αξίες του πλούτου σε συμπληρωματικό πλαίσιο, έτσι για το φαίνεσθαι.
Η πνευματική, συστηματική βουτιά στο ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ του Χορευτικού φαινομένου, μιας Χορευτικής πράξης σ’ έναν τόπο, και όχι η συναισθηματική ή η εργονομική, αναδεικνύει αξίες ανθρωποποιητικές, όπως είναι το κέντρο των επιστημών, δηλ. οι ΣΧΕΣΕΙΣ και μάλιστα οι ΔΙΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ!!!
Filed under: Χωρίς κατηγορία | Leave a comment »

Του Νίκου Μαϊτού
Δύο εικόνες πανηγυριού:
Η πρώτη με το χορευτή να χορεύει τη μάνα του, τη γυναίκα του, τη κόρη του, τη παρέα του, με το λαουτιέρη και το βιολιτζή να τον παρακολουθούν στα πόδια και στα μάτια για να μπορέσουν να εναρμονίσουν τον ήχο και το παίξιμο τους στις δικές του δυνατότητες και στα δικά του γούστα. Κι αυτός, σε ανταπόδοση, συχνά πυκνά να βάζει το χέρι στη τσέπη για τα δέοντα. Κι αφού ολοκληρώσει την ιεροτελεστία της ψυχής του, να παραχωρεί το «δικαίωμα» και το χώρο στον επόμενο.
Η δεύτερη κάτω από μια υπερυψωμένη εξέδρα, εκατοντάδες κυρίως νέα παιδιά, λικνίζονται στο ρυθμό «bιτάτης» και «σύγχρονης» παραδοσιακής μουσικής, στα πρότυπα που κάποιος «δάσκαλος» παραδοσιακών χορών τούς έχει δείξει, και τον μουσικό εκτελεστή να δημιουργεί κοιτώντας τα άστρα. Άλλωστε τίνος τα πόδια ή τα μάτια να πρωτοκοιτάξει. Άσε που το οικονομικό έχει λυθεί απ’ τα πριν. Να ναι καλά το εισιτήριο.
Η πρώτη εικόνα τείνει δυστυχώς να ξεχαστεί. Η δεύτερη κυριαρχεί απ’ άκρο σ’ άκρο στην Ελλάδα, είτε στα πανηγύρια είτε σε οργανωμένες «παραδοσιακές» μουσικές εκδηλώσεις.
Κι έτσι, σεμνά και ταπεινά, το παραδοσιακό ελληνικό πανηγύρι, έχει δώσει τη θέση του σε μια ιδιότυπη μορφή διασκέδασης τόπου nightclub, αφού μοιάζει να λειτουργεί ως after νυχτερινής διασκέδασης. Συνέχεια →
Filed under: 3- Αναρτήσεις σε άλλα blogs+sites,4- Διάφορα άρθρα | Tagged: παράδοση,πολιτισμός,Αιγαίο,Ελληνικός Παραδοσιακός χορός,Νάξος,Πανηγύρια | Leave a comment »
Ο Ελληνικός Παραδοσιακός χορός δεν είναι ένα ασαφές, αόριστο, χαώδες θέμα. Είναι ένα φαινόμενο ανθρωπολογικό, κοινωνικό, ιστορικό, ανθρωποποιητικό. Υποκείμενο τον ελληνικού χορού είναι ο άνθρωπος ως άτομο, ως ον λογικό, ιστορικό, κοινωνικό, ομιλητικό, ως πρόσωπο. Με βάση αυτή την παραδοχή, που αποτελεί και την δική μας οπτική, την δική μας προσέγγιση του Ελληνικού Χορού, παρακολουθείστε την παρακάτω ανάρτηση.
Σωματομετρικές, εργομετρικές, βιολογικές (αθλητιατρικές) και ψυχοσωματικής υγείας δράσεις και επιδράσεις του λεγόμενου Ελληνικού Παραδοσιακού Χορού.
Αφήστε την ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΑ και πιάστε τον ΜΑΛΕΒΙΖΙΩΤΗ και το ΚΟΤΣΑΡΙ για να δείτε την υγειά σας!!!!! Ένα λοιπόν ανθρωπολογικό και ΑΝΘΡΩΠΟΠΟΙΗΤΙΚΟ πολιτισμικό φαινόμενο αποτελεί εδώ εργαλείο βιολογικών μετρήσεων και εξ αυτού σύσταση προτάσεων και εξαγωγή αθλητιατρικών συμπερασμάτων από τους επιστήμονες για ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ και ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΗ του ανθρώπου (ηλικιωμένου στην πρότασή τους). Είναι μια οπτική που τα ανθρωπομετρικά εργαστήρια πανεπιστημιακών Τμημάτων, από την ίδρυσή τους, έβαλαν σαν στόχο να μελετήσουν. Συνέχεια →
Filed under: 2- Οι Δημοσιεύσεις μου | Tagged: παράδοση,πολιτισμός,Ελληνικός Παραδοσιακός χορός,Παραδοσιακός χορός,Χορολογία | Leave a comment »
(του Στέφανου Κ. Ψαρρά «Ψαρροστέφανου»
στην εφημερίδα «ΤΟ ΦΙΛΩΤΙ» το 1997)
Σε μια εποχή που οι αέρηδες της εξέλιξης ξεριζώνουν και σαρώνουν ήθη κι έθιμα, η μουσική παράδοση του τόπου μας σαν «το θύμιο στο ξόβορο» συνεχίζει ταπεινά να ανθίζει και να μοσχοβολάει. Ο Δημήτρης Γ. Μουστάκης ή Κοντομήτσος είναι ένας από τους πολλούς παραδοσιακούς μας οργανοπαίχτες, που του ανήκει δίκαια θέση στην κορυφή της μουσικής μας παράδοσης. Ο Κοντομήτσος γεννήθηκε στο Φιλώτι το 1936 και μεγάλωσε μέσα σε παραδοσιακή μουσική οικογένεια, με τους γλυκούς ήχους της τζαμπούνας, αφού τόσο ο πατέρας του, όσο και τα μεγαλύτερα αδέλφια του, Γιάννης, Στέφανος, Βασίλης και Νικόλας έπαιζαν το παραδοσιακό μας αυτό όργανο. Ξεκίνησε το δικό του μουσικό δρόμο στις τελευταίες τάξεις του δημοτικού μ’ ένα σιδερένιο σουβλαράκι που αγόρασε και μαθαίνοντας το τραγούδι «μάνα μου τα κλεφτόπουλα» το έπαιζε στις εθνικές γιορτές, συνοδευόμενος χορωδιακά απ’ όλα τα παιδιά. Αφού έπιασε για λίγο στα χέρια του το μονοτζάμπουνο πέρασε γρήγορα στην τζαμπούνα και σε ηλικία 17 χρονών, έτοιμος πια, παίζει επαγγελματικά σε γλέντι μαζί με τον Κορδομύτη στο σπίτι του τελευταίου, στα «Καζανάκια» όπως το λέγανε τότε. Συνέχεια →
Filed under: 2- Οι Δημοσιεύσεις μου,3- Αναρτήσεις σε άλλα blogs+sites,5- Επικαιρότητα & Σχόλια | Tagged: πολιτισμός,Αιγαίο,Ελληνικά μουσικά λαϊκά όργανα,Λαογραφία,Νάξος,Φιλώτι,ελληνική παράδοση,μουσική παράδοση | Leave a comment »
Εννιά αποδημικές-εθνοτοπικές οργανώσεις ηγούνται της προσπάθειας διάσωσης των πανηγυριών ● Καυτηριάζουν τους εξαντλητικούς ελέγχους, την επιβολή προστίμων και τις αυτόφωρες διαδικασίες που αντιμετώπισαν στη διάρκεια του καλοκαιριού ● Βλέπουν «μια συστηματική προσπάθεια ουσιαστικά κατάργησης αυτών των κοινωνικών εκδηλώσεων και εξόντωσης των πολιτιστικών σωματείων και της παράδοσής μας» ● Προγραμματίζουν μεγάλη συναυλία παραδοσιακής μουσικής από όλη την Ελλάδα στο κέντρο της Αθήνας.
Όσες και όσοι είναι λίγο μεγαλύτεροι θα θυμούνται τα πανηγύρια στο χωριό, που περνούσε η ώρα και επέστρεφαν σπίτι για να κοιμηθούν κι ακούγονταν ακόμα τα όργανα να παίζουν και την άλλη μέρα συζητιόταν ότι το γλέντι κράτησε ως το πρωί. Δεν το ένιωθαν ως ενόχληση. Ένα πανηγύρι μία φορά τον χρόνο, όπου συναντιούνταν οι κάτοικοι του χωριού και όσοι είχαν φύγει στις μεγάλες πόλεις ή και μετανάστες στο εξωτερικό, πανηγύρι που το έκαναν ο σύλλογος, η αδελφότητα και εθελοντές, χωρίς εμπορικό κέρδος, με μόνη έγνοια να καταφέρουν να το ξανακάνουν του χρόνου για να ξανανταμώσουν.
Υπάρχουν ακόμα τέτοια πανηγύρια; Ναι, υπάρχουν στην Ήπειρο, τη Μακεδονία, τη Θεσσαλία, την Πελοπόννησο, στα νησιά, παντού σε όλη τη χώρα. Όπως υπάρχουν κι άλλες εκδηλώσεις που ίσως να βαφτίζονται πανηγύρια ενώ είναι συναυλίες ή εκδηλώσεις με ισχυρό εμπορικό ενδιαφέρον. Και έχει προκύψει πια θέμα με το ωράριο και τη λειτουργία πολλών τέτοιων εκδηλώσεων, που επηρεάζουν όμως και τα παραδοσιακά πανηγύρια.
Σε δεκάδες περιπτώσεις φέτος το καλοκαίρι η αστυνομία επενέβη όταν καταγραφόταν υπέρβαση του ωραρίου και ακολουθούσε αυτόφωρη διαδικασία, όπως προβλέπεται, κάτι που έφερνε και διαμαρτυρίες, παράπονα και ανησυχία αν και κατά πόσο απειλούνται τα πανηγύρια.
Filed under: 3- Αναρτήσεις σε άλλα blogs+sites | Tagged: πολιτισμός,Πανηγύρια,ελληνική παράδοση | Leave a comment »
Η εκτεταμένη φοροδιαφυγή που γίνεται στα πανηγύρια μπαίνει στο στόχαστρο της ΑΑΔΕ

Οι ελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ προχώρησαν στη χαρτογράφηση όλων των πανηγυριών και εντόπισαν περισσότερα από 70.000 σε όλη τη χώρα. Στα μεγάλα πανηγύρια θα πραγματοποιείται από πριν έρευνα και θα μεταβαίνει κλιμάκιο εφοριακών για έλεγχο.
Προκόπης Χατζηνικολάου
14.04.2025
Στα πανηγύρια, ανάμεσα στους άλλους παραδοσιακούς χορούς και στα γλέντια, κυρίαρχη θέση έχει το γλέντι της παραοικονομίας. Όσο και αν ακούγεται περίεργο, η φοροδιαφυγή στα πανηγύρια έχει «χτυπήσει» κόκκινο με τραγουδιστές να μη δηλώνουν όσα εισπράττουν, ενώ για το φαγητό που προσφέρεται έναντι αντιτίμου (από σουβλάκια μέχρι γουρουνοπούλες) δεν εκδίδονται αποδείξεις και γενικότερα διακινούνται στα… καλά πανηγύρια εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ, χωρίς αυτά να περνούν από την επίσημη οικονομία. Συνέχεια →
Filed under: 3- Αναρτήσεις σε άλλα blogs+sites | Tagged: πολιτισμός,Ελληνικός Παραδοσιακός χορός,Μουσική,Ναξιακοί Σύλλογοι,Οργανοπαίχτες | Leave a comment »
Ελβίρα Κρίθαρη
06.07.2025
«ΒΑΣΙΚΟΣ ΟΡΟΣ οικονομικής και κοινωνικής αναπαραγωγής της κοινότητας», αλλά και αφορμή συνάντησής της με στόχο το κοινώς βιωμένο γλέντι. Εν μέρει αναλλοίωτα μέχρι σήμερα, αυτά τα στοιχεία του πανηγυριού που μας μεταφέρει η λαογράφος – εθνολόγος Παναγιώτα Ανδριανοπούλου, συνοψίζουν τη σπουδαιότητα και την ανάγκη των κοινοτικών συνευρέσεων από τις απαρχές της ανθρώπινης κοινωνικοποίησης, όπου γης.
Άγνωστος μεταξύ του κόσμος που γνωριζόταν επί τόπου του πανηγυριού του Αη Γιάννη του Κλήδονα στους Αμπελόκηπους καταλάβαινε αυτό το «πάρε-δώσε» που περιγράφουν οι μελετητές του πανηγυριού, στους κυκλωτικούς χορούς, στα τυχαία αγγίγματα που τον συνόδευαν, στο κουτί ενίσχυσης για τα έξοδα της γιορτής που είχε οργανώσει η γειτονιά, στις τυπικές λιχουδιές που πούλαγαν οι πλανόδιοι πωλητές που γυρνούν τα πανηγύρια.
Το πανηγύρι είναι ένα από τα βασικά συστατικά της παραδοσιακότητας, τα οποία βλέπουμε να συνεχίζουν να εμπλουτίζονται, να μεταλλάσσονται, να επιμένουν, να περνούν από τη μια γενιά στην άλλη.
Σε αυτό το αστικό πανηγύρι, που η προϊσταμένη του τμήματος Συλλογών, Έρευνας και Τεκμηρίωσης Λαϊκής Τέχνης του Μουσείου Νεότερου Πολιτισμού ήταν παρούσα για να αποκωδικοποιήσει για χάρη της «Κ» τους νέους «πανηγυρικούς τρόπους», γινόταν αντιληπτή η διάδοχη κατάσταση του πανηγυριού, που οι περισσότεροι από εμάς γνωρίσαμε σε προηγούμενες δεκαετίες και κυρίως στα χωριά μας. «Το πανηγύρι είναι ένα από τα βασικά συστατικά της παραδοσιακότητας, τα οποία βλέπουμε να συνεχίζουν να εμπλουτίζονται, να μεταλλάσσονται, να επιμένουν, να περνούν από τη μια γενιά στην άλλη», λέει η Παναγιώτα Ανδριανοπούλου. Συνέχεια →
Filed under: 3- Αναρτήσεις σε άλλα blogs+sites | Tagged: πολιτισμός,Παραδοσιακός χορός,Πανηγύρια,ελληνική παράδοση | Leave a comment »
Είτε πρόκειται για επισκέπτες είτε για κατοίκους που αναζητούν έναν αυθεντικό τρόπο διασκέδασης, η εικόνα είναι κοινή: μπύρες σε πεζούλια, σουβλάκια στο χέρι και νεολαία που χορεύει χωρίς να νοιάζεται αν «το κάνει σωστά»

Πανηγύρι Δεκαπενταύγουστου στη Σέριφο. Πηγή: Shutterstock
Μαρίνα Καρπόζηλου
05.08.2025
Είναι 01:45 τα ξημερώματα στο πανηγύρι του Γαλησσά στη Σύρο. Πλαστικές καρέκλες διεσπαρμένες στον χώρο, τραπέζια με άδεια κουτάκια μπίρας και ορισμένα απομεινάρια από σουβλάκια. Στην πίστα, μια παρέα εικοσάρηδων χορεύει συρτό: ένας κοιτάει τον μπροστινό του για να μιμηθεί τα βήματα, άλλος ανεβάζει story, ένας τρίτος προσπαθεί να βολέψει παράλληλα το ποτήρι μπίρας που κρατάει. Κανείς τους δεν φαίνεται να ξέρει τον χορό, όλοι τους όμως φαίνεται να διασκεδάζουν.
«Δεν είχαμε ποτέ τόσο κόσμο, και κυρίως τόσο νέο κόσμο, όσο έχουμε τα τελευταία χρόνια», λέει ο Στέφανος Βακονδιός, πρόεδρος του πολιτιστικού συλλόγου Γαλησσά και επαγγελματίας στο catering, που ψήνει σουβλάκια σχεδόν σε κάθε πανηγύρι της Σύρου. Όπως λέει, «έχουμε φτάσει να δίνουμε και 12.000 σουβλάκια. Δεν είναι μόνο τα δικά μας τα παιδιά του νησιού, τα ντόπια, είναι και οι τουρίστες. Με το που πατάνε το πόδι τους στο νησί, μας ρωτάνε πού έχει πανηγύρι. Έρχονται για να διασκεδάσουν και ξέρουν δεν ξέρουν νησιώτικα, θα χορέψουν. Για εμάς τους παλιούς η εικόνα τους μας δίνει κουράγιο, τους βλέπουμε και χαιρόμαστε». Συνέχεια →
Filed under: 3- Αναρτήσεις σε άλλα blogs+sites | Tagged: πολιτισμός,Αιγαίο,Κυκλάδες,Πανηγύρια,ελληνική παράδοση | Leave a comment »
Αναδημοσίευση από την εφημ. «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»

Παραδοσιακά το «Πάσχα του καλοκαιριού», ο Δεκαπενταύγουστος, γιορτάζεται με πανηγύρια στην ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα. Τα τελευταία χρόνια, όμως, πανηγύρια έχουμε σχεδόν όλο τον χρόνο, χωρίς αυτά να συνδέονται με θρησκευτικές γιορτές, και διοργανώνονται με νέες μορφές και μουσικές στις γειτονιές των αστικών κέντρων. Πρόκειται για μια αλλοίωση της αυθεντικότητας των πανηγυριών ή για μια εξέλιξη της λαϊκής παράδοσης; Λαογράφοι, εθνολόγοι και μουσικοί μιλούν στην «Κ».
Κυκλωτικοί χοροί στο κέντρο της πόλης
Της Ελένης Σαμπάνη
Ο Αύγουστος είναι ταυτισμένος με τα πανηγύρια, με αποκορύφωμα τις μεγάλες γιορτές του Δεκαπενταύγουστου που είναι συνδεδεμένες με την Κοίμηση της Θεοτόκου. Από την Τήνο και την Πάρο μέχρι το Ζαγόρι και την Παναγία Σουμελά, πολλοί έσπευδαν και σπεύδουν για προσκύνημα, το οποίο ακολουθούσαν τα πασίγνωστα πλέον γλέντια.
[ΕΘΝΙΚΟ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΑΫΛΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ / ΥΠΠΟ]
Τα τελευταία χρόνια, όμως, δεν χρειάζεται πια να περιμένει κανείς τον Δεκαπενταύγουστο, ούτε να έρθει η ώρα για να ταξιδέψει στο χωριό του, καθώς το πανηγύρι, με την έννοια του γλεντιού και της παραδοσιακής μουσικής, εμφανίζεται όλο τον χρόνο και όχι μόνο στην επαρχία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Baxes Festival, το οποίο παρουσίασε τον προηγούμενο μήνα τις πρώτες του εκδηλώσεις στον αύλειο χώρο του Christmas Theater. Σε αυτή τη γιορτή, άτομα κάθε ηλικίας, και κυρίως νέοι, πιάστηκαν χέρι χέρι και χόρεψαν από νησιώτικα μέχρι ηπειρώτικα. Τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται, επίσης, και άλλα πανηγύρια με πιο σύγχρονα στοιχεία, τα οποία συχνά μπλέκουν τον παραδοσιακό ήχο με την ποπ, τη ροκ, ακόμη και την electro. Το «meta-πανηγύρι», που διεξήχθη τον προηγούμενο μήνα στο ΚΠΙΣΝ, ήταν ένα από αυτά, ανοίγοντας τη συζήτηση για το εάν τα νέα πανηγύρια σηματοδοτούν μια αλλοίωση των παλιών ή ταυτίζονται με την εξέλιξή τους. Συνέχεια →
Filed under: 3- Αναρτήσεις σε άλλα blogs+sites | Leave a comment »
https://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=4589237
Του δημοσιογράφου Δημήτρη Ν. Μανιάτη
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Παρασκευή 13 Αυγούστου 2010
Η ελληνική ύπαιθρος γιορτάζει ακόμη στα πανηγύρια. Διοργανώνονται κυρίως τον Δεκαπενταύγουστο, διατηρούν την παράδοση παρά τις δυσκολίες των καιρών, έχουν τους κανόνες τους, τους θρύλους και τους αστέρες τους-που έχουν γεμάτο το καρνέ τους μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου. Άλλωστε, δεν είναι λίγα τα σημαντικά ονόματα του σημερινού ελληνικού τραγουδιού που πέρασαν από τη… μεγάλη των πανηγυριών σχολή, έχουν θητεία στα πατάρια και οδοιπορικά σε όλη την Ελλάδα
Μια φορά και έναν καιρό υπήρχαν τα πανηγύρια, όπου η μουσική ήταν ταυτισμένη με μια μορφή ιερουργίας. Αφορμή πάντα είχαν τον εορτασμό του εκάστοτε αγίου, η «μάχη» των πανηγυριών κλιμακωνόταν κατά την περίοδο μεταξύ της γιορτής του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Δημητρίου, οι τραγουδιστές αμείβονταν με «χαρτούρα» (δηλαδή όχι με μεροκάματο αλλά με φιλοδώρημα) και διοργανώνονταν από τα καφενεία στην πλατεία του χωριού. «Με τη χαρτούρα αναγνωριζόταν ο καλλιτέχνης απ΄ ευθείας απ΄ τον λαό. Αμειβόταν η ικανότητα του οργανοπαίχτη να αγγίξει την ψυχή του χορευτή», εξηγεί ο τραγουδιστής Δημήτρης Κοντογιάννης από τη Δαύλεια Βοιωτίας που έχει θητεύσει στα πανηγύρια από 14 ετών. «Τότε ο πληθυσμός είχε βιωματική σχέση με τον χορό, ο χορευτής απειλούσε τον ατζαμή καλλιτέχνη με τα μάτια, οι Έλληνες ήξεραν τον ρυθμικό κανόνα», προσθέτει χαράζοντας τις γραμμές μιας τοιχογραφίας με αρχή, μέση και τέλος.
Ακόμη και ο χορός είχε τη σημειολογία του. «Ο κόσμος ήξερε να χορεύει ομαδικά, εξ άλλου οι κυκλικοί χοροί γεννήθηκαν στην Ελλάδα και συμβολίζουν μια κοινότητα δημοκρατική. Ο πρώτος χορευτής δείχνει το ταμπεραμέντο του, την ιδιωτική του προσέγγιση. Μετά πηγαίνει τελευταίος και ξαναστηρίζει την ομάδα του χορού, την κοινότητα», σημειώνει ο κ. Κοντογιάννης. Συνέχεια →
Filed under: 3- Αναρτήσεις σε άλλα blogs+sites,4- Διάφορα άρθρα | Tagged: πολιτισμός,αισθητική,δημοτικό τραγούδι,ελληνική παράδοση | Leave a comment »
Λες και ξαφνικά πολλοί, είτε ανάρτησαν είτε σχολίασαν αναρτήσεις άλλων στα κοινωνικά δίκτυα, ενοχλήθηκαν φέτος για κάτι αντισυμβατικό με τα προ ετών παραδομένα για αυτά που και ίδιοι παραδέχονται ότι έχουν, με ήπια γλώσσα, αλλάξει είτε με πιο τραχεία “παραδόθηκαν” κυριολεκτικά σε αλλότριες των εθιμικά “ορθών” καταστάσεις, παρεμβάσεις, νέες καταστάσεις, πολλές φορές με εξωτερικές των τόπων απρόσκλητες παρουσίες σε μια εντελώς ελεύθερη όμως διαδικασία.
Στη συνέχεια παραθέτω, χωρίς δικό μου σχολιασμό, μερικές από τις επώνυμες καταθέσεις “φίλων”, συγγενών επαγγελματιών του χώρου του λαϊκού μας πολιτισμού στο δίκτυο του Facebook.
Ο χρήστης Παρασκευη Μαν. είναι με το χρήστη Mesi Naxos.
22/7/2024
3 ώρ.
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid028GBUwb1jdWDau14YTmQwC6T63xUQjUGzyAb2F8rmc6Q7gz2wTTwhf8VF2EZAivUgl&id=100060917951568
«Παράδοση σημαίνει ότι γνωρίζω κάτι και ως παλαιότερος το παραδίδω στη νεότερη γενιά . Δυστυχώς σε ότι αφορά στην παραδοσιακή μουσική της Νάξου κάτι δεν εξελίσσεται σωστά και σαν ντόπια, που από μικρή λατρεύω να χορεύω, σήμερα δεν μπορώ να μείνω περισσότερο από μία ώρα στα πλέον ‘’παραδοσιακά ‘’ μας πανηγύρια . Λυπάμαι που έχει χαθεί το ναξιωτικο τραγούδι, λυπάμαι που ένα νησί όπως το δικό μας που έβγαζε τόσους οργανοπαίχτες και τραγουδιστές, καθώς ήταν η καρδιά της παράδοσης, πλέον διοργανώνει πανυγηρια και μόνο παραδοσιακή μουσική δεν ακούγεται. Το λαούτο και το βιολί που παλιά ξεσήκωναν τον κόσμο τώρα πλαισιώνονται από συνθεσάϊζερ κιθάρες ντραμς και διάφορους που νομίζουν ότι υπηρετούν το νησιωτικό, το οποίο έχουν νοθεύσει με νότες λαϊκές χωρίς ρυθμό . Έχουμε φτάσει να χάνεται η μελωδία του κάθε κομματιού και να χορεύεις σαν να είσαι σε αγώνα δρόμου, για να δεις αν θα καταφέρεις να χορέψεις στις τόσο γρήγορες δοξαριές. Το ίδιο χάος επικρατεί και στον χορό όπου έχει χαθεί ο σεβασμός και η σεμνότητα. Εγώ έμαθα ότι παραχωρώ χώρο στους μεγαλύτερους για να μαθαίνω από το ρυθμό τους, τα βήματα τους, το κέφι τους, το μεράκι τους, δεν καταλαμβάνω ολόκληρη την πίστα αδιαφορώντας για τους άλλους που χορεύουν και σαρτοκοπάω σαν αγριοκάτσικο . Δεν αγνοώ τον πρωτοχορευτή κάνοντας δικό μου κύκλο! Υπάρχουν βήματα υπάρχουν κανόνες κι ας είναι τα νησιώτικα από τους πιο ελεύθερους χορούς ! Δεν είμαι κάποια ειδικός και σας απευθύνομαι αλλά νιώθω να πνίγομαι πλέον και να μην απολαμβάνω να διασκεδάζω στο νησί μου . Όσοι λέτε ότι είστε οργανοπαίχτες και τραγουδιστές συνεχίστε να είστε αλλά αυτό που έχετε επιλέξει να κάνετε, κάντε το σωστά τιμώντας τον τόπο σας ! Ωραία τα τραγούδια και από τα άλλα νησιά δεν λέω αλλά δεν μπορώ να διαχειριστώ στη Νάξο να μην ακούγεται κανένα ναξιώτικο τραγούδι ! Δόξα Τω Θεω χθες είχα τη χαρά να βρεθώ στην Κωμιακή και να ακούσω τον Βιτζηλαίο και πραγματικά δεν χόρεψα πολύ γιατί αρκέστηκα να ακούσω τραγούδια του τόπου μου που τόσο μου είχαν λείψει! Τραγούδια με μελωδία, με ρυθμό , με μεράκι που ξεσήκωσαν τον κόσμο. Τραγούδια που μου θυμίζουν τα πανηγύρια που έζησα μικρότερη .
Αγαπάτε τον τόπο μας και κρατήστε ζωντανή την παράδοση μας !
Τα πανηγύρια είναι για να γινόμαστε όλοι ένας μεγάλος κύκλος !»
Filed under: 2- Οι Δημοσιεύσεις μου,5- Επικαιρότητα & Σχόλια | Tagged: πολιτισμός,Ελληνικός Παραδοσιακός χορός,Λαογραφία,Πανηγύρια,Χορολογία,αισθητική,δημοτικό τραγούδι,ελληνική παράδοση | Leave a comment »
Ένα από τα προβλήματα που απαντά ο σημερινός χρήστης, κι όχι πλέον μύστης, της παραδοσιακής μας μουσικής και κυρίως αυτής που οδηγεί σε χορευτική πράξη, είναι αυτό της αναγνώρισης της ταυτότητας, της γνησιότητας, της πολυπολιτισμικότητας ή μη, κάποιου τραγουδιού και της σωστής ή όχι χρήσης των σχετικών με συγκεκριμένες πολιτιστικές περιοχές μουσικών οργάνων.
Για μεν τους ερευνητές το πρόβλημα αυτό είναι σχετικά αμβλυμμένο, (πάντοτε βέβαια παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα), για δε τους χρήστες (νεότερους μουσικούς αλλά και δασκάλους του χορού) παραμένει ως πρόβλημα.
Οι δεύτεροι από τους παραπάνω χρησιμοποιούν υλικό από δισκογραφικές παραγωγές είτε δισκογραφικών εταιρειών είτε (τα τελευταία χρόνια) ανεξάρτητων παραγωγών, συλλόγων, χωριών ή άλλων τοπικών φορέων ή «κοινωφελών μουσικών εταιρειών» κ.λπ. Το πρόβλημα λοιπόν γι’ αυτούς είναι υπαρκτό, μεγάλο και καθοριστικό για την αλήθεια που απορρέει απ’ αυτές τις εργασίες σε σχέση με το πρωτογενές υλικό λαϊκής δημιουργίας. Έτσι οι νέοι μουσικοί, αλλά και οι δάσκαλοι του παραδοσιακού χορού καλούνται να διαχειριστούν μια μουσική που είναι προβληματική ως προς τους πιο κάτω όρους:
Η «παραδοσιακή» μουσική, η οποία μπορεί να οδηγεί σε χορό και που χειρίζονται είναι παραδοσιακή; – γνήσια; – αυθεντική; – είναι νεότερη; – νεωτεριστικής εκτέλεσης; – έχει πιστότητα; – είναι διασκευασμένη; – αλλαγμένη; – μετασχηματισμένη; – επιπεδοποιημένη; – εμπορευματοποιημένη; – κιτς; – είναι άλλη αντί άλλης περιοχής; – είναι μουσική τραγούδι που απαντάται και σε άλλες περιοχές του ελλαδικού ή όχι πολιτιστικού χώρου; – προσδιορίζει συγκεκριμένο ή συγκεκριμένους χορούς; – χορεύεται σαν ρυθμικό σχήμα και σε άλλες περιοχές; – οι στίχοι του απαντώνται σε άλλες περιοχές και σε άλλες μελωδίες οι οποίες οδηγούν σε άλλα χορευτικά ρυθμικά σχήματα;
Τα ερωτήματα, που αποτελούν και προβλήματα είναι αμέτρητα και αποτυπώνουν μια κατάσταση δύσκολη και προβληματική. Τούτο καθιστά ανενεργές το έτσι κι αλλιώς αξίωμα της τοπικής πολιτιστικής δημιουργίας έναντι της επίπεδης λογικής και της πολιτιστικής ενότητας του ελλαδικού χώρου με βάση την τοπική ιδιαιτερότητα ως στοιχείο διακριτών διαφορών.
Filed under: 2- Οι Δημοσιεύσεις μου | Tagged: πολιτισμός,Αιγαίο,Κοινωνική Ανθρωπολογία,Παραδοσιακός χορός,Χορολογία,ελληνική παράδοση,μουσική παράδοση | Leave a comment »
Διαβάζω (1) στην μπροσούρα ενός σεμιναρίου, όπως τιτλοφορείται, για το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα του ΣΕΦΑΑ του Δ.Π.Θ. “Σπουδές στο Χορό”:
«Η χορευτική παράδοση και οι μετουσιώσεις της. Φολκλορισμός, παραστάσεις και επώνυμη καλλιτεχνική δημιουργία»!!

Αρχή σοφίας ονομάτων επίσκεψις, λέει ο Αντισθένης. Προϋπόθεση για τη σωστή γραφή, αποτελεί η ετυμολογική γνώση της λέξης. Να γνωρίζουμε τα μέρη που την συνθέτουν και που της δίνουν τη σημασία που έχει.
– “χορευτική (παράδοση)”: δηλ. αυτή που έχει σχέση με χορευτές ή χορό ή αναφέρεται σ’ αυτά.
– “παράδοση”, δηλ. αυτή αφορά το βλέμμα, τον ορίζοντα καταγραφής, μελέτης ή αναπαράστασης του χορευτικού βίου κάποιων συγκεκριμένων χορευτών ή κοινοτήτων κάμποσα χρόνια πίσω ή και πριν από λίγα, αλλά σε συγκεκριμένο χρόνο και αφορά τους σημερινούς καταγραφείς και τους μελετητές!!!!!!
– Η αναφορά στην Χορευτική λοιπόν παράδοση σ’ ένα επιστημονικό κείμενο, η χρησιμοποίηση δηλ. επιθέτου πάνω από τα ουσιαστικά είναι προβληματική.
-Πως θα μπορούσε ίσως να γραφεί σωστότερα: “ο χορός στην (Ελλ.) παράδοση”, ή “ο χορός στην παράδοση των Ελλήνων”, αφού γνωρίζουμε βέβαια σε τι και σε ποιους αναφέρεται η λέξη – όρος “παράδοση”!!
-Η πρόταση του κειμένου συμπληρώνεται με το:
“Η χορευτική παράδοση και οι μετουσιώσεις της” (μα είναι δυνατόν;)!!! Είναι πρόταση αυτή για επιστημονική εργασία ή αποκαθήλωση όλων των αξιών που μας παραδόθηκαν μέσω του χορού και του τραγουδιού;
Μετουσιώσεις είναι οι διαδικασίες ή τα αποτελέσματα του μετουσιώνω, δηλ. οι αλλαγές της ουσίας ενός πράγματος, οι αλλαγές της υπόστασής του.

Προς το τέλος του τίτλου του προγράμματος αναφέρεται:
“… Φολκλορισμός, παραστάσεις και επώνυμη καλλιτεχνική δημιουργία…”!
Μα !!!
–Φολκλορισμός: ένα θέμα που έχει πλέον εξαντληθεί, εδώ και πολλά χρόνια, από Μεγάλους και μικρούς Λαογράφους και η συζήτηση πλέον έχει στραφεί προς την έννοια, διαζευκτικά, της νεωτερικότητας και της δημιουργίας σχέσεων;
–Παραστάσεις: Ως Τέχνη παραστατική ή ως ανα-παράσταση σκηνών από τον χορευτικό βίο κάποιων που τρεμοσβήνουν ή αχνοφαίνονται σε άλλο χρόνο και παλαιό τόπο; Μήπως ως δομή και περιεχόμενο το υλικό είναι πλούσιο σε γνώσεις και παράλληλα μας προκαλεί να το αντιμετωπίσουμε με σεβασμό κάτι που δεν το εξασφαλίζει η άγνοιά μας για τις αξίες που κουβαλάει; Μήπως τούτο το μέρος ανήκει σε σχετικά εκπαιδευμένους σκηνοθέτες;
–Επώνυμη καλλιτεχνική δημιουργία πως συνδέεται αυτή η δράση με τη χορευτική παράδοση;
Μήπως θα πρέπει το Δημοκρατικό Ανοιχτό Ελληνικό Πανεπιστήμιο να πληροφορήσει τους Χορολόγους συναδέλφους για τους ανωτέρω προτεινόμενους προβληματισμούς και τα δημιουργούμενα, κατά τη γνώμη μου, προβλήματα που εισηγείται ο τίτλος του Μεταπτυχιακού προγράμματος;
……………………………………………………………………………….
(1) https://www.adeti.gr/%CE%B5%CE%BA%CE%B4%CE%AE%CE%BB%CF%89%CF%83%CE%B7/25-07-2022/12%C2%B0-%CF%83%CE%B5%CE%BC%CE%B9%CE%BD%CE%B1%CF%81%CE%B9%CE%BF-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B4%CE%BF%CF%83%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CF%89%CE%BD-%CF%87%CE%BF%CF%81%CF%89%CE%BD
Filed under: 2- Οι Δημοσιεύσεις μου | Tagged: πολιτισμός,Γλώσσα,Ελληνικός Παραδοσιακός χορός,Κοινωνική Ανθρωπολογία,Λαογραφία,Παραδοσιακός χορός,Χορολογία | Leave a comment »
Ένα δημοσίευμα είναι όπου καταγράφονται απόψεις του δημοσιογράφου και προσωπικές αλήθειες του Λάκη!!!
3 Μαΐου 2012 – 12:00 π.μ.
Γράφει ο Δημήτρης Κραουνάκης
Φωτογραφίες από το αρχείο του Λάκη Χαλκιά.
Οφείλω να ομολογήσω ότι ελάχιστα γνωρίζω για την παραδοσιακή μας μουσική και τους ανθρώπους που την υπηρέτησαν. Στα 33 χρόνια που δούλεψα σαν παραγωγός μουσικών αλλά και θεατρικών εκδηλώσεων δεν έτυχε να ασχοληθώ με το δημοτικό μας τραγούδι.
Πριν μερικούς μήνες έγραψα ένα κείμενο για τον φίλο μου τον Λάκη Χαλκιά, τον σημαντικό αυτό καλλιτέχνη που στα πενήντα χρόνια της πορείας του στο χώρο του τραγουδιού συνεργάστηκε με σπουδαίους συνθέτες όπως ο Θεοδωράκης, ο Μαρκόπουλος, ο Λεοντής αλλά και ο Τσιτσάνης, ο Βαμβακάρης, ενώ παράλληλα – σαν συνεχιστής του έργου της μεγάλης Ηπειρώτικης οικογένειας των Χαλκιάδων – υπηρέτησε πιστά και την παραδοσιακή μας μουσική όπως έκαναν οι πρόγονοι του και βέβαια ο μεγάλος πατέρας του, ο κορυφαίος κλαρινίστας Τάσος Χαλκιάς.
Αν και εδώ και δυο χρόνια έχω εγκαταλείψει την παραγωγή μουσικών εκδηλώσεων, δέχτηκα την πρόταση του Λάκη Χαλκιά να οργανώσω στις 5 Ιουλίου στα Γιάννενα μια συναυλία-αφιέρωμα στον πατέρα του Τάσο Χαλκιά με αφορμή την συμπλήρωση είκοσι χρόνων από τον θάνατο του. Συνέχεια →
Filed under: 3- Αναρτήσεις σε άλλα blogs+sites,4- Διάφορα άρθρα,5- Επικαιρότητα & Σχόλια | Leave a comment »
Βασίλης Νιτσιάκος
“ΕΘΝΟ-ΟΙΚΟ-ΤΟΠΙΚΑ”, ΙΣΝΑΦΙ, Αθήνα 2022
Είναι σχεδόν κανόνας η παράδοση να αντιμετωπίζεται σαν απολίθωμα, να αναζητείται περισσότερο ανάμεσα στους νεκρούς παρά στους ζωντανούς. Είναι στερεότυπο η αντιπαράθεσή της στην νεωτερικότητα, σε κάθε νεωτερισμό, με όρους αξιολογικής κρίσης πάντοτε. Το παλιό είναι καλό. Ό,τι μας παραδίδεται από τις προηγούμενες γενιές είναι «γνήσιο», «αυθεντικό», «ιερό». Κάθε αλλαγή είναι απειλή και αντιμετωπίζεται σαν αλλοίωση και όχι ως ιστορική εξέλιξη.
Πρώτα πρώτα, πρέπει να αναρωτηθούμε κατά πόσο η «παραδοση» είναι το αντίθετο της νεωτερικότητας ή είναι προϊόν της. Η έννοια της παράδοσης δεν υφίσταται παρά μόνον στο πλαίσιο της νεωτερικότητας. Οι κοινωνίες που ζουν μέσα σε αυτό που εμείς ονομάζουμε «παράδοση» δεν διαθέτουν αυτήν την έννοια. Αυτό που εμείς λέμε «παράδοση» είναι η δική τους καθημερινή πραγματικότητα, η πραγματική ζωή τους. Δεν είναι ένα αντικείμενο που χρήζει μελέτης, προστασίας, αναβίωσης κλπ. Αυτό που εμείς λέμε «παραδοσιακό» ή «λαϊκό» είναι απλά το σύνολο των στοιχείων που συγκροτούν τον υλικό και πνευματικό τους βίο. Για να γίνει αυτό παράδοση πρέπει να υπάρξει μία μετάβαση σε έναν νέο τρόπο ζωής, πρέπει να βγούμε, να φύγουμε από αυτό. Για να γίνει κάτι » λαϊκό » πρέπει να προηγηθεί εξαστισμός, πρέπει να προκύψει ιστορικά η αστική τάξη, το αστικό ως κοινωνική και πολιτισμική κατηγορία. Το λαϊκό είναι κι αυτό λοιπόν προϊόν της αστικής σκέψης, του αστικού μετασχηματισμού. Οι όροι «παραδοσιακός» και «λαϊκός» δεν υπάρχουν στο λεξιλόγιο αυτών που εμείς εκ των υστέρων και απέξω αποκαλούμε έτσι. Συνέχεια →
Filed under: 3- Αναρτήσεις σε άλλα blogs+sites | Tagged: πολιτισμός,Λαογραφία,αισθητική,ελληνική παράδοση | Leave a comment »
Ακούω σε ζωντανή μετάδοση από εισηγητή “Σεμιναρίου” να αναφέρεται στη σειρά και το φύλο -της -του πρωτοχορευτή σε διάφορες χορευτικές περιστάσεις, στην πολιτισμική περιοχή που εισηγείται, και να λέει πως «…. Στους γάμους χορεύαν και οι γυναίκες μπροστά, χορεύαν μεικτά και ανάμεσα στο κύκλο, δηλαδή δεν γινότανε αυτό το φαλλοκρατικό σύστημα, που ….. ντε και καλά μπροστά»!
Όλοι οι αμπρουστινοί της Νάξου φαλλοκράτες δώστε χώρο στις ντάμες του χορού σας να απολαύσουν κι αυτές την πρωτιά στο Συρτό!!
Στα σοβαρά τώρα!!
Ο χορός εκτός από βήματα κουβαλάει και κοινωνικό πολιτιστικό οπλισμό. Αυτός λοιπόν στη Νάξο, σε σχέση με τη θέση του αμπρουστινού στον Συρτό, μας μαθαίνει πως, η γυναίκα ΧΟΡΕΥΕΤΑΙ σε Μέση ή Παθητική φωνή το ρήμα, δηλ. δείχνει ότι το υποκείμενο δέχεται κάποια ενέργεια. Ενέργεια = υποχρέωση οικογενειακή ή συγγενική, ανάδειξη, επίδειξη, σεβασμό, αγάπη, έρωτα και άλλες καταστάσεις που αφορούν το οικογενειακό και κοινοτικό “καταστατικό”!!
Ας μην προχωρήσουμε και στον Μπάλλο, κατά τον οποίο ο καβαλιέρος μπορεί, αν θελήσει, να χορέψει όποιες και όσες γυναίκες πιστεύει ότι θα ικανοποιήσει με τον χορό του και βέβαια θα ικανοποιηθεί και ο ίδιος. Και που να προσπαθήσει να την “φιλήσει” δημιουργώντας σαν ζευγάρι μια ιδιαίτερη χορευτική κατάσταση (χορο- και χωρογραφία) χωρίς να προκαλείται αρνητική κατάσταση στους παρισταμένους, μάλιστα και στον ή τους συνοδούς της, αλλά αντίθετα να θαυμάζονται για το χορευτικό αποτέλεσμα. Εκεί βέβαια που ο εν λόγω εισηγητής θα στεκόταν άφωνος και αμήχανος θα ήταν η στιγμή που, κάποιος άλλος άνδρας, θα έκανε “μπαρντό” στον καβαλιέρο (στα “(γ)υράκια” του = στα τελειώματά του) για να χορέψει αυτός τη ντάμα.
Όλες αυτές οι αντιλήψεις, που γίνονται γλώσσα που κάνει λάθος, εξαρτώνται από το πόσο μπορεί ένας “δάσκαλος”, πρώτα απ’ όλα να κατανοήσει και να σεβαστεί τους συνταγματικούς κανόνες μιας άλλης από την γνωστή σ’ αυτόν κοινότητα. Θέλει δουλειά και μετριοφροσύνη.
Τέλος δε, οι μικρές διάφορες και διαφορετικές, εν πολλοίς, πολιτείες είναι αυτές που δημιουργούν τη μια, αλλά μεγάλη πολιτισμικά Ελλάδα.
Filed under: 2- Οι Δημοσιεύσεις μου | Tagged: πολιτισμός,Αιγαίο,Ελληνικός Παραδοσιακός χορός,Κινίδαρος,Νάξος,αισθητική,ελληνική παράδοση | Leave a comment »
Ο Μπάλλος είναι χορευτική γλώσσα της Αιγαιοπελαγίτικης πολιτείας, ιδιωματική γλώσσα της Κυκλαδικής πολυνησίας και κυρίαρχη γλώσσα της Νάξου.
Το πολιτισμικό τρίπτυχο χορός – μουσική – τραγούδι στον Μπάλλο κάτω από την διαλεκτική δράση της αφομοίωσης / παράδοσης ακολουθεί ως ιζηματική κατάσταση την ανθρωπογεωγραφική ιστορία του Αιγαίου, όντας τόπος πολιτισμικής επιρροής απ’ όλους τους θαλάσσιους δρόμους, ενώ εντάσσεται κυρίαρχα στην πολιτιστική ιστορία των Αξωτών.
Ο χορός είναι ομολογία, εξομολόγηση. Φέρνει σ’ εκείνον που μπορεί να τον “διαβάσει” με ψυχραιμία μια πραγματική διδακτική κοινωνιολογική αποκάλυψη.
Πρέπει να σκύψει κανείς και να μελετήσει προσεκτικά και υπομονετικά τα ιερογλυφικά που χάραξαν στην Αιγαιοπελαγίτικη γη τα χορευτικά ζευγάρια.
Μια φορά, λίγα χρόνια πριν:
Ούτε εγώ, αλλά ούτε και ο λαουθιέρης που μου τα κατέθεσε την πληροφορία για την μουσική σύνθεση του Μπάλλου, ξέραμε μουσική. Αφού τελείωσα τον χορό μου του είπα ότι, μου άρεσε πολύ αυτό που έπαιξε το τακίμι κι έτσι άντεξα, μεγαλωμένος πια, να φτάσω στα (γ)υράκια μου τον Μπάλλο με τρεις (3) διαδοχικές ντάμες.
Τι όμορφη μουσική έκφραση, τι άγγιγμα ψυχής, πόσο καταλάβαινα τι χόρευα, τι σχέση ματιών με το τακίμι, τι σχέση ικανοποίησης και αποδοχής από τους συνδαιτημόνες, τι χορευτική σχέση με το κάθε στιγμή χορευτικό μου ταίρι. Τι αλλαγές στους ήχους που άκουγα, που κάθε αλλαγή μέ ‘στελνε παραπάνω και παρακάτω. Και όλα αυτά λες και είχαν εναρμονιστεί μουσικά με το σύμπαν, λες και μας είχε αποδεχτεί χορευτικά η κοινότητα με τα κεράσματά της σε μας και με τις συνεχείς πληρωμές του τακιμιού!!
Και βέβαια ικανοποιημένος από την αλλαγή του χρώματος του πουκαμίσου μου, που από απαλό γαλάζιο έγινε σκούρο μπλε, για να χειροκροτήσει και ο αδελφόθεος Ιάκωβος ο Κινιδαριώτης!!
Ο χορός μας τελείωσε με καρδιακούς παλμούς που γρήγορα επανήλθαν στα φυσιολογικά τους γιατί δεν δούλεψε η καρδιά μας σε ταχύτητες F1 και χορέψαμε όμορφα, κατανοητά για τις ψυχές και τα σώματά μας στα (γ)υράκια μας (στα τελειώματά μας) και δεν αρκουδιαρίσαμε χορευτικά!!
Σ’ ευχαριστώ μπαρμπα Ιάκωβε Κονιτόπουλε!!!
Σας ευχαριστώ Nicos Chatzo και Νikos Very!!
Filed under: Χωρίς κατηγορία | Leave a comment »
Πρέπει να έχετε συνδεθεί για να σχολιάσετε.