JavaScript

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

JavaScript is een objectgeoriënteerde programmeertaal die veel gebruikt wordt om internetpagina's interactief te maken en webapplicaties te ontwikkelen.

De syntaxis van JavaScript vertoont overeenkomsten met de programmeertaal Java. Omdat beide talen het meest zichtbaar zijn op en rond de browser worden ze vaak met elkaar verward. De gelijkenis houdt daar echter op, want inhoudelijk heeft JavaScript meer gemeen met bepaalde functionele programmeertalen, biedt het een prototype-gebaseerd overervingsmechanisme, en is de toepassing ervan geheel anders.

[bewerk] Geschiedenis

De eerste versie van JavaScript werd in 1995 ontwikkeld door Brendan Eich van Netscape Communications Corporation voor gebruik in de Netscape Navigator. Aanvankelijk was de naam Mocha en vervolgens LiveScript. De taal werd hernoemd tot JavaScript in de tijd dat in de Netscape-browser ook ondersteuning voor Java-applets werd ingebouwd.

Met de introductie van JavaScript ontstonden de eerste mogelijkheden om webpagina's interactief te maken. Dat leidde een aantal jaar later tot Dynamic HTML.

Netscape heeft in een poging om JavaScript als een officiële norm erkend te krijgen en er toch zelf voldoende zeggingskracht over te behouden de taal laten goedkeuren door de European Computer Manufacturers Association (ECMA), waarbij de naam om officiële redenen is gewijzigd in ECMAScript. De relevante ISO-standaard is ISO 16262 (International Organization for Standardization). De huidige versie van JavaScript is versie 1.8 (juni 2008).

Microsoft heeft een eigen implementatie van JavaScript ontwikkeld onder de naam JScript.

Tegenwoordig beleeft het gebruik van JavaScript weer een opleving, nu als onderdeel van AJAX-toepassingen.

[bewerk] Kenmerken

De meest opvallende kenmerken van JavaScript zijn:

Prototype-gebaseerde overerving

Dit in tegenstelling tot de meeste gangbare objectgeoriënteerde programmeertalen, die klasse-gebaseerde overerving gebruiken.

Functioneel programmeren

JavaScript is sterk beïnvloed door functionele programmeertalen zoals Self en Scheme. Zo zijn functies in JavaScript first-class, wat wil zeggen dat functies gewone objecten zijn. Verder ondersteunt JavaScript geneste functies en closures.

Reguliere expressies

JavaScript heeft een ingebouwde ondersteuning met speciale syntaxis voor reguliere expressies. Deze is vergelijkbaar en tot op zekere hoogte compatibel met die van Perl.

Objecten zijn arrays

Objecten in JavaScript zijn associatieve arrays.

[bewerk] Gebruik van JavaScript

JavaScript wordt vooral gebruikt in toepassingen op het wereldwijde web.

[bewerk] Client-side

  Zie ook:  HTML-scripting 

In deze toepassing wordt JavaScript vooral gebruikt in interactieve webpagina's. Net als bij andere scripttalen is er een interpreter nodig om de geprogrammeerde opdrachten uit te voeren. De meeste moderne browsers beschikken over een eigen interpreter voor JavaScript. Het besturingssysteem Windows heeft een ingebouwde interpreter, het bestand jscript.dll.

Ook enkele e-mailprogramma's ondersteunen JavaScript in HTML-berichten.

[bewerk] Server-side

JavaScript kan ook gebruikt worden voor server-side scripting. De webservers van Netscape waren de eerste die deze ondersteuning boden. Maar ook de webserver van Microsoft, IIS, ondersteunt JavaScript in Active Server Pages en ASP.NET.

[bewerk] Omgeving

Het Internet Mediatype of MIME voor JavaScript-code is application/x-javascript, hoewel het niet-officiële text/javascript vaker wordt gebruikt.

Om JavaScript op te nemen in een webpagina die voldoet aan de standaard voor HTML 4.01, moet het type-attribuut expliciet worden opgegeven in de openingstag:

<script type="text/javascript">
// code
</script>

In XHTML-documenten houden speciale karakters, zoals "<" (kleiner dan), hun betekenis ook binnen script-elementen (in HTML vervalt die speciale betekenis onder bepaalde voorwaarden). Een script dat zulke karakters bevat, moet daarom als CDATA-sectie gemarkeerd worden. De CDATA-markering zelf wordt dan vaak met "//" in commentaar verstopt om te voorkomen dat er problemen ontstaan met browsers die geen CDATA-secties herkennen.

<script type="text/javascript">
<!--//--><![CDATA[//><!--
// code
//--><!]]>
</script>

[bewerk] Versies

[bewerk] Externe links

• De geschiedenis van JavaScript O'Reilly-netwerk (en)
• De toekomst van Javascript, door Brendan Eich, de grondlegger van Javascript, (13 juni 2005). (en)
• Objectgeoriënteerd programmeren in Javascript (nl)

Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Cursus programmeren in JavaScript.