ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္၌ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေန၀င္း ဦးေဆာင္ေသာ  ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီက စစ္အာဏာ သိမ္းလိုက္သည့္ အခ်ိန္မွစ၍ ယေန႔လက္ရွိ နအဖစစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ အုပ္စိုးေနသည့္ အခ်ိန္ထိ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ေတာက္ေလွ်ာက္ က်င့္သံုးေနခဲ့သည္။ လူတဦး-တဖြဲ႔-တပါတီ ေကာင္းစားေရးအတြက္ ယင္းစနစ္၏ ဆိုးက်ဳိးေပါင္းမ်ားစြာကို ျမန္မာျပည္သူ တရပ္လံုးက လြန္လြန္ကဲကဲ ခံစားေနရသည္။ ဆိုးက်ဳိးမ်ားအနက္ ႏိုင္ငံ၏ တရားေရး မ႑ိဳင္ ပ်က္စီးေနပံုမ်ား အေၾကာင္းကလည္း အဓိက အခန္းမွ ပါ၀င္ေနသည္ကို သတိရွိၾကေစရန္ႏွင့္ ျပဳျပင္သင့္သည္မ်ားကို ျပဳျပင္ႏိုင္ၾကေစရန္ အထူးလိုအပ္ေနပါသည္။ ေမာင္သိန္းညြန္႔ (ေကာ့ကရိတ္) ေရးသားသည့္ RFA (Burmese)၏ အသံလႊင့္ ေဆာင္းပါးကို စာသားအေနျဖင့္ ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

ျပန္လည္သတိရလာေသာ စာခြၽန္ေတာ္ အမိန္႔မ်ား

RFA ျပင္ပ ေဆာင္းပါးရွင္ ေမာင္သိန္းညြန္႔ (ေကာ့ကရိတ္)ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ တရားဥပေဒနဲ႔ လက္ေတြ႔ ျပႆနာမ်ား (တရားဥပေဒ အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ အခန္းဆက္ေဆာင္းပါး)မွာ ဥပေဒမဲ့ ဖမ္းဆီးခံရမႈေတြ၊ တရားရံုးထုတ္ အမႈမစစ္ေဆးပဲ ကာလရွည္ၾကာ ထိန္းသိမ္းဖမ္းဆီးထားမႈေတြ၊ မေရရာတဲ့ စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ ခ်မွတ္မႈေတြ စတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေရးသား ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ (၈-၁-၂၀၀၈ RFA အသံလႊင့္ေဆာင္းပါး)

တရားမဲ့ ဖမ္းဆီးခံရတဲ့ မႈခင္းကိစၥေတြကို က်ေနာ့္ ေရွ႕ေနသက္တမ္း အတြင္းမွာ ကိုင္တြယ္ခဲ့ရဖူးပါတယ္။ ဒီအမႈကိစၥေတြကို သက္ဆိုင္ရာတရားရံုးထံ မတင္ျပမခ်င္း ဖမ္းဆီးခံရသူေတြအတြက္ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ဘာမွ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ မရွိပါဘူး။ သိပ္ေမာခဲ့ရတဲ့ ဘ၀မႈခင္း ျဖစ္ရပ္ေတြလို႔ ဆိုရပါလိမ့္မယ္။ အထူးသျဖင့္ ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ ဖမ္းဆီးခံရတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ၊ ေက်ာင္းသားေတြရဲ႕ အမႈေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

အဖမ္းခံရသူေတြဟာ ဘယ္လိုျပစ္မႈေတြနဲ႔ ဖမ္းဆီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံၾကရတာလဲ၊ ဘယ္ေဒသ ဘယ္ေနရာေတြမွာ ဖမ္းဆီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံထားၾကရတာလည္း ဆိုတာကို သူတို႔ရဲ႕ သက္ဆိုင္ရာ မိဘေတြ၊ သူတို႔ရဲ႕ ရဲေဘာ္ မိတ္ေဆြေတြက အလြန္အမင္း သိခ်င္ၾကပါတယ္။

ဒီအခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႔ ဥပေဒပညာ သင္ၾကားတုန္းက ေလ့လာမွတ္သားခဲ့ရတဲ့ စာခြၽန္ေတာ္ အမိန္႔ေတြကို ျပန္လည္ သတိရမိပါတယ္။ ဒီ စာခြၽန္ေတာ္ အမိန္႔ေတြဟာ အခုေတာ့ ဥပေဒ သမိုင္းျပတိုက္ထဲ ေရာက္သြားခဲ့ပါၿပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရုပ္သိမ္းခံရခ်ိန္နဲ႔ တဆက္တည္းမွာပဲ ဒီစာခြၽန္ေတာ္ အမိန္႔ေတြ ရုပ္သိမ္းခံလိုက္ရတာပါ။ ဒီအခ်က္ကို အမွန္တရားဘက္က မရပ္တည္ရဲတဲ့ ဥပေဒ ပညာရွင္တခ်ဳိ႕က အခုလို အေၾကာင္းျပၾကပါတယ္။

တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္သို႔ စာခြၽန္ေတာ္အမိန္႔မ်ား ေလွ်ာက္ထား၍ မိမိ၏ အခြင့္အေရး နစ္နာဆံုးရွံဳးမႈအတြက္ ႀကိဳးပမ္းရာမွာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း အဆင့္ဆင့္ မ်ားလွ၍ အခက္အခဲမ်ား ရွိျခင္း၊ ေငြကုန္ေၾကးက် မ်ားျခင္း၊ အခ်ိန္ၾကန္႔ၾကာျခင္း၊ ေရွ႕ေနေရွ႕ရပ္မ်ားကသာ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ျခင္း စသျဖင့္ သာမန္ လူတန္းစားမ်ားအတြက္ မလြယ္ကူေသာကိစၥမ်ား ျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ မိမိ အခြင့္အေရး နစ္နာဆံုးရွံဳးသူတိုင္း မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေခ် ဆိုၿပီး အေၾကာင္းျပခဲ့ၾကတာပါ။

ေျပာမယ္ဆိုရင္ စာခြၽန္ေတာ္အမိန္႔ေတြ ရုပ္သိမ္းခံရတာဟာ ဒီမိုကေရစီကို အေျခခံတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒအရ ႏိုင္ငံသားေတြ အေနနဲ႔ အကာအကြယ္ ရယူႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရးေတြ ဖ်က္သိမ္း ခံလိုက္ရတာ ပါပဲ။ အဲဒီ အက်ဳိးဆက္ကေတာ့ အျပစ္ကင္းမဲ့သူေတြဟာ စြဲခ်က္မရွိပဲ အဖမ္းခံခဲ့ၾကရ၊ ေရွ႕ေနငွားရမ္းခြင့္ မရပဲ အျပစ္ေပးခံခဲ့ၾကရ၊ အမႈစစ္ေဆးျခင္း မရွိပဲ ကာလရွည္ၾကာ အခ်ဳပ္အေနွာင္ခံၾကရတာပါပဲ။ ဒီလို တုန္လႈပ္ ေခ်ာက္ျခားစရာေကာင္းတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြအတြက္ တရားဥပေဒ အကာအကြယ္ မုခ် လိုအပ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံက ပါ၀င္ အတည္ျပဳ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း အပိုဒ္(၈)မွာလည္း ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒနဲ႔ အျခား ဥပေဒေတြက ေပးအပ္ထားတဲ့ အေျခခံ အခြင့္အေရးေတြ ခ်ဳိးေဖာက္ ဖ်က္ဆီးခံရမယ္ဆိုရင္ နစ္နာဆံုးရွံဳးသူေတြ အေနနဲ႔ တရားရံုးမွာ ထိေရာက္စြာ သက္သာခြင့္ ရႏိုင္ေစရမည္ လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈရွိတဲ့ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ အဆင့္အျမင့္ဆံုးျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ တရားရံုးခ်ဳပ္မွာ

1. ေရွ႕ေတာ္သြင္း စာခြၽန္ေတာ္အမိန္႔၊
2. အာဏာေပး စာခြၽန္ေတာ္အမိန္႔၊
3. တားျမစ္ေစ စာခြၽန္ေတာ္အမိန္႔၊
4. အာဏာပိုင္ေမး စာခြၽန္ေတာ္အမိန္႔၊
5. အမႈေခၚ စာခြၽန္ေတာ္အမိန္႔ေတြကို ထုတ္ပိုင္ခြင့္အာဏာ ရွိပါတယ္။

စီရင္ထံုးေတြကို ေလ့လာၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လူတဦးတေယာက္ ဒါမွမဟုတ္ လူတစု-တဖြဲ႔ကို တရားမဲ့ ဖမ္းဆီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္တဲ့အခါမွာ စာခြၽန္ေတာ္အမိန္႔ဟာ ႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ ဥပေဒ လက္နက္ေတြ ျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ စာခြၽန္ေတာ္အမိန္႔ဟာ အေၾကာင္းမရွိပဲ တရားမဲ့ ဖမ္းဆီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္မႈမ်ဳိးေတြကို တားဆီးဟန္႔တားၿပီး ဥပေဒအရ ရံုးတင္စစ္ေဆးဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ရံုးတင္ စစ္ေဆးျခင္းမျပဳပဲ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားခံရသူေတြ၊ ဥပေဒလက္လႊတ္ ဖမ္းဆီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္ ခံထားရသူေတြကို ရံုးေတာ္သို႔သြင္းၿပီး ဖမ္းဆီးသူ အာဏာပိုင္ေတြက ဥပေဒအရ ထုေခ် ရွင္းလင္းရပါတယ္။ ရံုးေတာ္က ေက်နပ္ေလာက္ေအာင္ ထုေခ် ရွင္းလင္းျခင္း မျပဳႏိုင္ဘူး ဆိုရင္ အာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ ဖမ္းဆီးခံထားရသူေတြကို ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ တရားရံုးခ်ဳပ္က အမိန္႔ ထုတ္ဆင့္ႏိုင္ပါတယ္။

ေရွ႕ေတာ္သြင္း စာခြၽန္ေတာ္အမိန္႔နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တရားစီရင္ထံုးမွာ ေဖာ္ျပထားတာကို တင္ျပလိုပါတယ္။

ရထားတစီးေပၚမွာ ပစၥတိုတလက္နဲ႔ က်ည္ဆန္တခ်ဳိ႕ကို လူပုဂၢိဳလ္ (၅)ဦးထံက မိတဲ့ ကိစၥမ်ဳိးမွာေတာင္ အျပစ္မေပးႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ျပည္သူ႔ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၅(က)နဲ႔ ဖမ္းဆီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္ရာမွာ မေရရာ မေသခ်ာတဲ့ စြဲခ်က္ေတြကို အေျခခံရန္ မသင့္ေၾကာင္း အေျခခံဥပေဒအရ ခြင့္ျပဳထားတဲ့ ႏိုင္ငံသားတို႔ရဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္ကုိ ေပါ့ေပါ့တန္တန္ သေဘာထားၿပီး ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္း မျပဳအပ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တရားစြဲဆိုခံရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ဟာ ေနာက္လိုက္ေနာက္ပါေတြ ၀ိုင္းရံၿပီး သူ႔ရဲ႕ေခါင္းေဆာင္မႈနဲ႔ လက္နက္ကိုင္ ပုန္ကန္ထၾကြမႈ က်ယ္ျပန္႔သြားႏိုင္ေၾကာင္း ရန္ကုန္ ရဲမင္းႀကီးရဲ႕ အေၾကာင္းျပခ်က္ဟာ ျဖစ္ႏိုင္စရာရွိမႈမွ် အေပၚမွာသာ အေျခခံထားျခင္းသာျဖစ္လို႔ ဒီအမႈမွာ ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရး အက္ဥပေဒ ၅(က)က ခြင့္ျပဳထားတဲ့ အာဏာကို အသံုးျပဳခြင့္ မရွိေၾကာင္း တရားရံုးခ်ဳပ္က ဆံုးျဖတ္ၿပီး ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ မူလအခြင့္အေရးေတြကို အကာအကြယ္ ေပးခဲ့ပါတယ္။

ဒီေတာ့ ျပစ္မႈ မက်ဴးလြန္ရေသးေသာ္လည္း ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္ႏိုင္စရာရွိတယ္ ဆိုတဲ့ ထင္ျမင္ခ်က္ေတြနဲ႔ ဖမ္းဆီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္ေနတဲ့ ေခတ္ကာလမ်ဳိးမွာေတာ့ စာခြၽန္ေတာ္အမိန္႔ေတြဟာ ႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ ဥပေဒအရ အားကိုးစရာ ပါပဲ။

ဒီမိုကေရစီက်င့္စဥ္ကို လိုက္နာက်င့္သံုးခဲ့တဲ့ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ကာလမွာ ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ ေရွ႕ေတာ္သြင္း စာခြၽန္ေတာ္ေတြဟာ အင္မတန္ မွတ္သားဖို႔ ေကာင္းပါတယ္။ က်န္ စာခြၽန္ေတာ္ေတြရဲ႕ ဥပေဒဆိုင္ရာ ဖြင့္္ဆိုခ်က္နဲ႔ စီရင္ထံုးေတြကိုလည္း ေနာင္မွာ အလ်ဥ္းသင့္သလို ကိုးကား ေဖာ္ျပသြားပါမယ္။

တကယ္ေတာ့ တရားမွ်တမႈ ကင္းမဲ့တဲ့ ဘ၀ေတြကို ျဖတ္သန္းရခ်ိန္မ်ဳိး၊ လူ႔အေျခခံ အခြင့္အေရးေတြ ရုပ္သိမ္းခံရတဲ့ ဘ၀ေတြကို ရင္ဆိုင္လာရခ်ိန္ မ်ဳိးေတြမွာေတာ့ ဘယ္လူသားမဆို အေမွာင္ထုထဲမွာ ဥပေဒ အလင္းေရာင္ကို ရွာေဖြၾကတာ ဓမၼတာပါပဲ။

က်ေနာ္တို႔ ေရွ႕ေနသက္တမ္းအတြင္းမွာ မရခဲ့တဲ့ ေပ်ာက္ဆံုးသြားတဲ့ စာခြၽန္ေတာ္ အမိန္႔ေတြ၊ ဆိုင္ရာ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္ေတြဟာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈနဲ႔အတူ ျပန္လည္ အသက္၀င္လာပါလိမ့္မယ္။

ဒီေနရာမွာ တခု သတိခ်ပ္ရမွာကေတာ့ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ ရလာတဲ့အခါမွာ စာခြၽန္ေတာ္က ေပးထားတဲ့ ဥပေဒ အခြင့္အေရးေတြကို ႏိုင္ငံသားေတြ အမွန္တကယ္ ရလိမ့္မယ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ပါပဲ။

တရားဥပေဒရဲ႕ အကာအကြယ္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံသားအားလံုး ခံစားႏိုင္ၾကပါေစ။

ေမာင္သိန္းညြန္႔ (ေကာ့ကရိတ္)

—————–