Sa Aming Wika

Pansinin ang pamagat. Pwede namang “Ang Lumalabas sa Iyong Bunganga”. Pero mas magandang pakinggan kapag binigkas at binasa ang kasalukuyang pamagat.

Marami sa atin ang hindi iniisip kung ang lumalabas sa ating bibig ay makakasakit ng damdamin o makaaapekto sa nararamdaman ng tagapakinig o ng tumatanggap ng ating mga salita. Larga lang ng larga. Sugod nang sugod, ‘ika nga.

Hindi lahat ng kausap ay kayang palagpasin na lamang ang mga maaanghang na salita o patutsada na ang intensyon naman ay mang-insulto lamang o saktan ang damdamin ng isang tao sa kung ano pa mang dahilan. Hindi lahat ay magsasawalang kibo. Ang mahirap niyan kung kumibo na o gumanti ang taong tumanggap ng mga di kaaya-ayang mga salita ang siya namang magsalita nang mas masakit o mas nakakainsulto. Masisisi ba sila?

Tunay na depende sa tao ang lahat ng bagay, pati na ang pagtanggap ng mga salita. Tunay na hindi rin dapat na magtanim ng sama ng loob sa mga taklesang kausap. Dapat na pairalin palagi ang pagpapatawad o pagpapasensiya. Pero sana nama’y maging responsable tayong lahat sa bawat ilalabas sa ating bibig. Dapat siguro suriin an gating mga sarili sa pamamagitan ng mga sumusunod:

a. Ano ba ang tamang pakikipag-usap?
b. Sino ba ang kausap?
c. Ano ba ang pinag-uusapan? Seryoso ba ito o hindi?
d. Paano ko ba sasalungatin ang maling sinabi ng aking kausap na hindi ko siya masasaktan at hindi lalabas na ako ay galit?
e. Paano ko ba sasang-ayunan o pupurihin ang kanyang sinabi nang hindi lalabas na ako’y nambobola?

Marami na akong nakasalamuha, at karamihan nga ay mga propesyonal pa, o may pinag-aralan. Pero hindi pala sapat ang propesyon at ang pinag-aralan kung wala namang manners o magandang pag-uugali.

Tingnan ang isang sitwasyon kung saan ang isang tao ay maganang-magana kumain. Mas magandang pakinggan kung babatiin siya ng “Ang gana-gana mo namang kumain!” kaysa sa “Ang takaw-takaw mo naman!” Tingnan ang sitwasyon kung saan ang isang ka-empleyado ay nagpakita ng buong pagmamalaki ng larawan ng dalagang anak. Paano niya tatanggapin ang komento ng isang katrabaho – “Bakit ang haba ng baba?” Unang-una, paano niya sasagutin ang “bakit” sa tanong? Sasabihin ba niyang “Ewan, ‘di ko alam.” O “Mahaba kasi ang baba ng asawa ko.” O “Mahaba kasi ang baba ng kapitbahay ko.” Paano niya sasagutin ang ganoong tanong. Walang kakwenta-kwenta ang tanong. Kung iyon man ay komento na patanong, paano pa itutuloy ng nana yang mga kwento tungkol sa minamahal na anak?

Tingnan din ang isang sitwasyon kung saan may bagong sapatos ang isang empleyada. Napansin ng isang empleyada ang bagong sapatos at walang kagatol-gatol na nagsabi, “Ang ganda ng sapatos. Hindi lang maganda ang paa mo.” Gusto ng taong iyon ang magsimula ng pakikipag-usap sa pamamagitan ng pagpansin sa bagong sapatos. Ayos na sana ang papuri, bigla namang ibinagsak. Madalas ay laman ito ng usapan kung saan uumpisahan ng “Ang ganda (o ang gwapo) mo naman kaya lang (o pero)…” na agad kokontrahin ng kausap, “O, wala nang kaya lang o pero, baka kung ano pa ang masabi mo.” Magtatawanang tiyak ang mga kaharap, pero ano ba ang indikasyon ng tinuran ng kausap? Gusto niyang sabihin nang di tuwiran na maging responsible ang kausap sa kanyang mga sinasabi.

Gumaganda ang araw kung ang lumalabas sa ating bibig ay positibo. May mga pagkakataong hindi maiiwasan ang magsabi o magsalita ng mga negatibong bagay ngunit iba ang mga pagkakataong hindi maiiwasan kaysa sa sinasadyang mga salita o mga kinaugaliang salita na galing sa kagaspangan ng pag-uugali.

Filed under: Mahahalagang bagay, Samu't sari | 5 Comments »