Ο σεισμός στην Τουρκία και τη Συρία σκότωσε πάνω από 50.000 ανθρώπους επειδή φίλοι εργολάβοι του καθεστώτος της Άγκυρας έχτιζαν πολυκατοικίες χωρίς τσιμέντο, σίδερα και στοιχειώδη ασφαλή υλικά.

Το σιδηροδρομικό έγκλημα στα Τέμπη σκότωσε 57 ανθρώπους (μέχρι τώρα) γιατί τα τρένα στην Ελλάδα είναι τυφλά.

Ελληνική και τουρκική κυβέρνηση δήλωσαν ότι θα διερευνήσουν τα στοιχεία που οδήγησαν στον θάνατο τόσους ανθρώπους, με επιτροπές που θα καταλήξουν στα ίδια συμπεράσματα. Άλλωστε το σκηνικό που στήθηκε και στις δύο πλευρές του Αιγαίου είναι ίδιο. Από τη μία έχουμε έναν σταθμάρχη που θα φορτωθεί ακόμη και το προπατορικό αμάρτημα, και από την άλλη μερικούς εργολάβους, οι οποίοι πιθανότατα θα σαπίσουν σε κάποιο ερντογανικό μπουντρούμι.

Ο ρόλος ενός οργανωμένου κράτους είναι να φροντίζει για την ασφάλεια των πολιτών του. Ο ρόλος μιας οθωμανικής παροικίας είναι να φροντίζει για την τσέπη των λίγων.

Σε μια οθωμανική παροικία η ασφάλεια των πολιτών κοστίζει. Γι’ αυτό είναι ακόμη ζωντανοί οι ταξιδιώτες που πέταξαν την 1η Μάρτη στη Θεσσαλονίκη με το αεροπλάνο. Γι’ αυτό είναι ακόμη ζωντανοί οι κάτοικοι του Ερζίν και των υπόλοιπων περιοχών ακριβώς δίπλα στο επίκεντρο του σεισμού, αφού εκεί δεν έχτιζαν χάρτινα κτίρια οι φίλοι του Ερντογάν.

Η ομοιότητα ενός αεροπορικού εισιτηρίου και ενός διαμερίσματος σε μια αντισεισμική πολυκατοικία είναι μία: είναι και τα δύο ακριβά. Με το τρένο ταξιδεύουν στην Ελλάδα οι φτωχοί. Σε επισφαλείς πολυκατοικίες ζουν στην Τουρκία οι φτωχοί. Φτωχός, άλλωστε, δεν είναι μόνο αυτός που δεν έχει να φάει. Φτωχός είναι κι αυτός που ταξιδεύει με τον «καρβουνιάρη» και τον «σκυλοπνίχτη» μέχρι να ζήσει Τέμπη, Ρικομέξ, Σάμινα ή Αντιόχειες.

Διαβάσαμε ότι στην Ελλάδα τα επικίνδυνα τυφλά τρένα που μεταφέρουν καθημερινά εκατοντάδες ανθρώπους ήρθαν από την Ελβετία με «δική μας ευθύνη». Όταν λέμε «δική μας», εννοούμε του ελληνικού κράτους. Προφανώς και κράτος δεν είναι ο νεκρός φοιτητής και η νεκρή φοιτήτρια των Τεμπών. Κράτος δεν είναι οι καταπλακωμένες οικογένειες κάτω από τόνους μπάζα. Κράτος είναι οι εργολάβοι και οι κατασκευαστές. Κράτος είναι οι αερομεταφορές και τα διόδια. Κράτος είναι η κάθε Hellenic Train.

Παντού σε αυτόν τον κόσμο οι φτωχοί έρχονται σε δεύτερη μοίρα. Αλλά μόνο σε μια οθωμανική παροικία οι φτωχοί ταξιδεύουν σε κινούμενα φέρετρα και ζουν σε χάρτινα διαμερίσματα.

Διότι οι φτωχοί είναι φτηνοί.

Και η τιμή τους;

Μια ψήφος κάθε 4 χρόνια…

Στη Βρετανία συνέβη γιατί ο Κάμερον ήθελε να είναι με το ζόρι πρωθυπουργός. Ο ίδιος, πριν το δημοψήφισμα, είχε επαναλάβει παρόμοιες τακτικές και στο εσωτερικό της χώρας για να γίνει αρχηγός του κόμματός του, αλλά και στο ευρωκοινοβούλιο για να γίνει αρχηγός της ευρω-παράταξής του.

Στη Γερμανία ο Σόιμπλε και η Μέρκελ έκαναν το ίδιο στις περασμένες εκλογές τους, κι επαναλαμβάνουν τα πάντα φέτος. Η Ολλανδία παίζει τον ίδιο ακριβώς ρόλο μέσω του αστείου υπουργού Οικονομικών της, ο οποίος δεν ντρέπεται να ρεζιλεύεται κάθε τρεις και λίγο αναιρώντας ακόμη και τον εαυτό του όποτε πετάει κατά λάθος καμιά κακία για τους χειρισμούς των Γερμανών.

Και μέσα σε όλα υπάρχει και το ΔΝΤ. Το οποίο δηλώνει περήφανο γιατί αποφάσισε επιτέλους να πει τη «σκληρή και αδυσώπητη αλήθεια», η οποία όμως ούτε σκληρή ήταν, ούτε αδυσώπητη, όταν ομολογούσε ότι τα απανωτά του «λάθη» στους συντελεστές διέλυσαν εκατομμύρια πολίτες και υποθήκευσαν το μέλλον ολόκληρων γενεών.

Τώρα το ΔΝΤ δείχνει έτοιμο να φύγει από την Ελλάδα, όμως οι ισχυροί της Ευρώπης δηλώνουν ότι χωρίς το Ταμείο το μνημόνιο ακυρώνεται, η Ελλάδα μένει στον αέρα, και στο τέλος θα αναγκαστεί να φύγει από το ευρώ.

Σε αυτήν την ιστορία, όμως, υπάρχει κάτι καινούριο. Ενώ τις προηγούμενες φορές που γίναμε μάρτυρες του ίδιου σκηνικού το μπλοκ της απειλής φαινόταν συμπαγές, τώρα η Ευρώπη δηλώνει μέσω Σόιμπλε σαφέστατα ότι η ευθύνη της εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ θα βαρύνει αποκλειστικά το ΔΝΤ και την Αθήνα. Διότι οι πρώτοι δεν έκαναν ξανά τουμπεκί μπροστά στα αιτήματα για παλαβά πλεονάσματα, και οι δεύτεροι γιατί δεν υπογράφουν προληπτικά μέτρα για την επόμενη δεκαετία.

Όπως, δηλαδή, συμβαίνει με τη Βρετανία. Οι μόνοι που φταίνε ήταν όσοι ψήφισαν Brexit. Οι Βρυξέλλες ήταν άγιες, κι έκαναν τα πάντα εντελώς σωστά.

Κανείς δεν αποκλείει ότι και το ΔΝΤ αλλά και οι ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ θα κάνουν στο τέλος πίσω, συμφωνώντας στα πάντα – ή τουλάχιστον σε όσα ζητά ο Σόιμπλε. Άλλωστε, οι εκλογές της Γερμανίας έχουν μερικούς μήνες μπροστά, και το καλοκαίρι η Αθήνα δεν θα έχει να πληρώσει τα δισεκατομμύρια που θα της ζητήσουν.

Το κωμικοτραγικό της υπόθεσης είναι πως ακόμη κι αν ο Τσίπρας δεχτεί τα πάντα και οι βουλευτές του τα ψηφίσουν, πάλι το μνημόνιο θα αποτύχει και σε μερικούς μήνες θα συζητάμε ξανά τα ίδια. Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη φαντασία ή ανώτατες ακαδημαϊκές γνώσεις για να δει κανείς πού πάει το πράγμα: Στον εξαναγκασμό και την πλήρη ταπείνωση.

Θεωρώ ότι καμία ελληνική κυβέρνηση, όσο φιλο-τροϊκανή κι αν είναι, δεν μπορεί να αντεπεξέλθει σε αυτήν την κατάσταση. Τα επτά τελευταία χρόνια απέδειξαν ότι όποιο κυβερνητικό σχήμα κι αν δοκιμάστηκε, το αποτέλεσμα ήταν ακριβώς το ίδιο. Είτε με εκλεγμένους, είτε με διορισμένους, είτε με λαθρεπιβάτες.

Η μόνη λύση θα έρθει από τους λαούς. Της Ελλάδας, της Γερμανίας, της Ολλανδίας κ.ο.κ. Μόνον εκείνοι είναι ικανοί να δείξουν πού θέλουν να πάει αυτό το πράγμα που λέγεται Ευρωπαϊκή Ένωση ή ευρωζώνη. Δυστυχώς, στο πλαίσιο της αστικοδημοκρατίας, οι μόνοι που στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα για το μέλλον αυτών των κατασκευασμάτων είναι οι φασίστες. Λε Πεν, Ολλανδοί Εθνικιστές, Γερμανοί Εθνικιστές κλπ. Οι πιο πιστοί από τους πιστούς υπαλλήλους όσων πολλαπλασίασαν τις περιουσίες τους μέσα στην κρίση. Αυτοί πουλάνε το παραμύθι της εθνικής ανεξαρτησίας και της ξενοφοβίας και παίζουν μπάλα εντελώς μόνοι. Η ανυπαρξία επιχειρημάτων ή οράματος όσων αυτοχαρακτηρίζονται «φιλοευρωπαίοι», και το ειλικρινές και αμετάκλητο ξεπούλημα εκείνων που θεωρούν τους εαυτούς τους «αριστερούς», άνοιξε το δρόμο στον λεγόμενο «σοβαρό φασισμό», ο οποίος έβαλε γραβάτα κι έγινε μέινστριμ από τα Μέσα Ενημέρωσης των αφεντικών του.

Η απάντηση σε αυτά πρέπει να ξεκινήσει από τη συνειδητή αδιαφορία σε κάθε είδους αστικο – «δημοκρατική» διαδικασία. Η αποχή οφείλει να είναι η αρχή της απονομιμοποίησης των υποψήφιων κυβερνώντων και η μετατροπή τους σε μια αστικοδημοκρατική μειοψηφία. Οι πράξεις εξ ονόματος του «λαού», που τόσο πολύ τους αρέσει να επικαλούνται, πρέπει να ακούγονται σαν ανέκδοτο στα αυτιά των πολλών. Κι όταν γίνει αυτό, τότε οι αντιδράσεις εναντίον της, κατ’ ουσίαν, αντιδημοκρατικής πρακτικής, θα περάσουν από το σημερινό στενό κοινωνικό κύκλο σε μεγαλύτερες μάζες. Για το καλό όλων μας. Ακόμη κι αυτού που κάποιοι ονομάζουν «ενωμένη Ευρώπη».

Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη θεωρία, ο μέσος ψηφοφόρος δεν είναι ικανός να διαχωρίσει τους ελκυστικούς φτηνούς δημαγωγούς από τους “αντιπαθείς” πραγματιστές που θέλουν το καλό μας προκρίνοντας μη αρεστές μονοδρομιακές πολιτικές.

Οι πρώτοι -μάς λένε οι ειδικοί μέσω των παραδοσιακών ΜΜΕ- αραδιάζουν ψέματα που αρέσουν στον κόσμο χρησιμοποιώντας γενικές αλήθειες που προκαλούν οι πολιτικές χωρίς καμία εναλλακτική. Παραδέχονται, για παράδειγμα, ότι οι τρέχουσες πολιτικές προκαλούν το βαθύτερο εισοδηματικό χάσμα που έχει γνωρίσει η ανθρωπότητα, όμως εάν υπόσχεσαι ότι θα το καταργήσεις τότε είσαι λαϊκιστής.

Οι δεύτεροι -μας ξαναλένε οι ίδιοι “ειδικοί”- προκρίνουν τη θεωρία της μη εναλλακτικής ως τη μοναδική βιώσιμη λύση για τις φτωχές μάζες, ζητώντας παράλληλα από αυτές να κάνουν λίγο παραπάνω υπομονή διότι οι “απέναντι” δεν σταματούν στη διαπίστωση του χάσματος πλουσίων-φτωχών, αλλά στοχοποιούν αδύναμους ή δυνατούς ανάλογα με την ιδεολογική τους προέλευση.

Με βάση αυτήν την επικρατούσα θεώρηση/διαπίστωση, τα λεγόμενα των “αριστερών λαϊκιστών” στοχοποιούν τους επενδυτές και την ανάπτυξη, ενώ οι κραυγές των ακροδεξιών βάζουν στο στόχαστρό τους, τους μετανάστες, τις μειονότητες, τους Μουσουλμάνους, τους Εβραίους κοκ.

Αναλύοντας τα αποτελέσματα πολιτικών που βρήκαν γόνιμο εκλογικό έδαφος κατά τις τελευταίες μάχες της κάλπης, διαπιστώνουμε ότι η μεν “αριστερή” κυβερνώσα ρητορική τρακάρει πάνω στον τοίχο της παραδοχής της μη εναλλακτικής -που γεννά θεόρατα εισοδηματικά χάσματα- ενώ η ακροδεξιά ρητορία συνεχίζει ακάθεκτη το έργο της λεγόμενης ΤΙΝΑ απαλλάσσοντας τις ελίτ από οποιουδήποτε είδους ενοχές, καθώς για τα κακά που προκαλεί η αδηφαγία της τήν πληρώνουν οι φτωχότεροι και οι απανταχού ξεριζωμένοι του πλανήτη. Δηλαδή τα γνωστά “εύκολα” εξιλαστήρια θύματα που αδυνατούν να αντιδράσουν.

Έτσι προκύπτει ένα γενικό συμπέρασμα, σύμφωνα με το οποίο η ψήφος έχει καταντήσει μια πράξη απελπισίας όλων εκείνων που χαρακτηρίζονται “ψεκασμένοι”, “παραπλανημένοι” και “ανίκανοι” να αρθρώσουν ή να κατανοήσουν σύνθετο πολιτικό λόγο και βαθύτερες ιδεολογικές ερμηνείες.

Με βάση το παραπάνω συμπέρασμα προκύπτει ότι η ψήφος μετατρέπεται σε ένα μάταιο εργαλείο, το οποίο χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο από την άκρα δεξιά με χαρακτήρα τιμωρητικό, ενώ από την άλλη πλευρά μετατρέπεται σε μια εξαναγκαστική διαδικασία ανάσχεσης του μεγαλύτερου κακού κι όχι ανάδειξης μιας αντιπροσωπευτικής πολιτικής ηγεσίας.

Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο η ψήφος στην κάλπη μεταμορφώνεται σε μια όλο και πιο απαξιωμένη διαδικασία απο την οποία προκύπτουν μόνο άσχημες εξελίξεις.

Βαθύτερος στόχος αυτής της διαδικασίας είναι η σταδιακή αδιαφορία του εκλογικού σώματος να κατανοήσει ακόμη και τις πλέον αυτονόητες αστικοδημοκρατικές σταθερές, για τις οποίες εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο αγωνίστηκαν πριν δεκαετίες για να κατακτήσουν και να διασφαλίσουν.

Νομοτελειακά, η παραπάνω εξέλιξη δεν μπορεί να ανακοπεί. Ζούμε την κορύφωση μιας πορείας πλήρους απαξίωσης της ψήφου. Μοναδικό εργαλείο απαλλαγής από την αστικοδημοκρατική σήψη και τη συνεχιζόμενη λήθη τής, συνταγματικά κατοχυρωμένης, λαϊκής κυριαρχίας είναι η αποχή.

Το γύρισμα της πλάτης σε μια πλάνη που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην πλήρη κατάργηση κάθε δημοκρατικής διαδικασίας, ίσως σώσει ορισμένα προσχήματα που μέχρι σήμερα θεωρούνται δεδομένα. Η “εκλογή” πολιτικών ηγεσιών άκρας μειοψηφίας μπορεί και πρέπει να πυροδοτήσει λαϊκές αντιδράσεις πολλαπλών (δημοκρατικών) ιδεολογικών υποβάθρων, ακόμη κι αν οι αρχές τους δεν τυγχάνουν της ίδιας πολιτικής κοσμοθεωρίας.

Η τριβή της ανυπακοής σε μια εξέλιξη (αντι)δημοκρατικής αεροπειρατείας δαρβινικού χαρακτήρα, θα γεννήσει μια νέα, πραγματικά λαϊκή, ελπίδα αλλαγής. Αρκεί να περιφρουρηθεί σωστά και να ξεράσει εξ αρχής εκείνα τα φασιστικά στοιχεία που θα επιχειρήσουν να χρησιμοποιήσουν τα συνθήματά της για να εισχωρήσουν στα σπίτια των σημερινών χαμένων των πολιτικών της μη εναλλακτικής. Ακόμη και με τη βία.

Καθόλη τη διάρκεια της αμερικανικής προεκλογικής περιόδου πίστευα ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα αποτελούσε το δώρο της Ευρώπης στις ΗΠΑ για την κρίση του 2008 και τη φούσκα της Γουολ Στριτ που πέρασε τον Ατλαντικό.

Μπορεί η Ευρώπη να είναι η μήτρα του φασισμού και να έκαιγε ανθρώπους σε φούρνους πριν από 70 μόλις χρόνια, όμως οι ΗΠΑ είναι οι γονείς του Νεοφιλελευθερισμού που βομβάρδιζε προέδρους στα κοινοβούλια τους κι έριχνε το ένα μετά το άλλο τα αεροσκάφη τους σε διάφορες βουνοκορφές της λατινικής Αμερικής.

Θα έλεγε κανείς ότι ο Τραμπ είναι το “ευχαριστώ” της Ευρώπης στις ΗΠΑ για τις υπηρεσίες που προσέφερε από την προεδρία Κλίντον και μετά, με μια σειρά από πολιτικές που ξεκίνησαν με την πλήρη απελευθέρωση των τραπεζών να τζογάρουν τα πάντα χωρίς έλεος και τον βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας, και κατέληξαν στο αιματοκύλισμα της Μέσης Ανατολής και του Αφγανιστάν και στη διάλυση της Ουκρανίας.

Κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης η Ευρώπη επανανασυστήθηκε με το φασιστικό και ναζιστικό της παρελθόν, εκλέγοντας σε τοπικά και εθνικά κοινοβούλια τα αποπαίδια του Χίτλερ, τους εθνικοψεκασμένους ρατσιστές της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης και τους άξιους συνεχιστές του Απαρτχάιντ.

Την ίδια στιγμή, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο κόσμος έβλεπε τους ανεξέλεγκτους ένστολους εκτελεστές αφροαμερικανών να σουλατσάρουν ελεύθεροι, την ώρα που στους δρόμους κυλούσε αίμα και η βία κύρηττε τη μια μετά την άλλη τις αμερικανικές πόλεις σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Αυτή η ξενοφοβία και η απροσδιόριστη απειλή που η Ευρώπη τόσο καλά μετέτρεψε σε κυρίαρχη πολιτική πρακτική, δεν μπορούσε να παραμείνει περιορισμένη στα δικά της γεωγραφικά όρια. 

Φασίστες, ρατσιστές, και κάθε λογής εθνικιστές των ΗΠΑ έπιασαν το νόημα. Έφτασε επιτέλους η δική τους σειρά. Συνθήματα κατά των μεταναστών και της λεγόμενης παγκοσμιοποίησης απέκτησαν ισχυρό πολιτικό χαρακτήρα και έγιναν σλόγκαν σε μέσα ενημέρωσης και πολιτικές εκδηλώσεις.

Σήμερα, η τάση του εκδημοκρατισμού του φασίστα της διπλανής πόρτας κατέληξε στον πρόεδρο Τραμπ. Λίγο νωρίτερα είχε συναντηθεί με τον ξενοφοβικό Φάρατζ. Αύριο θα κλείσει ραντεβού με την Λε Πεν. Ίσως να επιφυλάσσει και μια έκπληξη στη Χρυσή Αυγή.

Κι όμως. Εμείς πρέπει να ευχαριστούμε τους Τραμπ αυτού του κόσμου, διότι είναι η μόνη ελπίδα να δώσουμε στις μάζες το μάθημα που εξακολουθούν να του γυρίζουν την πλάτη: ότι η δημοκρατία που έχουν στο μυαλό τους δεν υπήρξε ποτέ. 

Κι όταν η δημοκρατία είναι εξαφανισμένη, η μάταιη ψήφος οδηγείται από το φόβο και την απειλή, και η δικαιοσύνη ξενοπηδιέται με τις αγορές, τότε ίσως ο κόσμος κατανοήσει πως η αστικοδημοκρατική του πλάνη έχει τρακάρει μετωπικά με τα αδιέξοδά της. Κι ας επιμένουν οι παραπλανημένοι -ή πληρωμένοι- δημοσιολογούντες ότι “η δημοκρατία δεν έχει αδιέξοδα”.

Μέχρι εκείνη τη στιγμή, καλό θα είναι να περιμένουμε κι άλλους Τραμπ στην ευρωπαϊκή μας γωνιά. Άλλωστε, το λουρί που τους κρατούσαν κάποτε οι αγορές, έχει ήδη σπάσει.

Οι παρατρεχάμενοι των καναλαρχών και οπαδοί των τριών πτυχίων σε επτά χρόνια γράφουν «πούτσα πάλι, πούτσα πάλι, οε οε» στο Twitter και το Facebook, ενώ οι ΣΥΡΙΖΑίοι και οι φίλοι των νέων καναλαρχών ετοιμάζονται να κατέβουν στους δρόμους με ερυθρόλευκες και ασπρόμαυρες φανέλες για να δείξουν ότι μπροστά στα συμφέροντα των αφεντικών οι γαύροι και οι Βούλγαροι μπορούν να γίνουν ακόμη και BFF (για όσους ψηφοφόρους του Σταύρου Θεοδωράκη δεν γνωρίζουν αγγλικά παρά μόνο χρυσαυγίτικα, αυτό σημαίνει Καλύτεροι Φίλοι για Πάντα).

Όμως οι αρχικές ελπίδες των ΣΥΡΙΖΑίων και τα γεύματα εργασίας των υπουργών τους στα γραφεία του Μαρινάκη, του Αλαφούζου και των άλλων παιδιών δεν θα πάνε χαμένα, ακόμη κι αν τελικά οι δικαστές αποφασίσουν υπέρ των παλιών τους αφεντικών κι όχι των νέων. Οι λόγοι είναι απλοί, και βγαλμένοι –όπως κάθε τούρκικο σήριαλ- από την ίδια τη ζωή.

Εάν ο νόμος Παππά κριθεί αντισυνταγματικός, οι Πρετεντέρηδες, Καψήδες, Βερύκιοι, Μπάμπηδες, Πορτοσάλτηδες και λοιποί λαοφιλείς δημοσιογράφοι θα κάνουν πάρτι στα δελτία και τις εκπομπές τους. Θα επανέλθουν ως νικητές καβάλα στο άσπρο άλογο, σταματώντας τις επαναλήψεις των Δύο Ξένων και του «50-50», για να μας πουν ξανά πώς όλες οι κοινωνικές ομάδες είναι στο πλευρό των αγαπημένων τους καναλαρχών.

Την τελευταία φορά που έσκουζαν σαν κακιασμένες ήταν την εβδομάδα πριν το δημοψήφισμα, καταφέροντας με αυτόν τον τρόπο να ανεβάσουν τις ψήφους εναντίον τους στο 62%. Εάν συνεχίσουν με αυτό το ρεπερτόριο μετά από μια πιθανή απόφαση του ΣτΕ περί αντισυνταγματικότητας του νόμου, τότε θα αναγκάσουν ακόμη και τις μανάδες τους να βάλουν Nova για να βλέπουν ντοκιμαντέρ για την αναπαραγωγή του κορμοράνου αντί για τα δελτία ειδήσεων.

Σε περίπτωση, επίσης, που ο νόμος κριθεί αντισυνταγματικός, είναι σχεδόν βέβαιο ότι ο Παππάς ή και ο ίδιος ο Τσίπρας, θα καλέσουν σε ανοιχτή συνέντευξη Τύπου αποκλειστικά για την ΕΡΤ, για να προβάλλουν το στιγμιότυπο που ο αρμόδιος υπάλληλος της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης θα πατάει το κουμπί του web banking για να στείλει πίσω στους (wanna be) καναλάρχες τα λεφτά τους. Στο ίδιο πλάνο, ο ανώτατος πολιτικός άρχων που θα βρίσκεται στο σημείο θα δηλώνει στην κάμερα ότι μόλις στείλαμε πίσω στα σπίτια τους 1500 νήπια και 360 γιατρούς οι οποίοι θα έμπαιναν σε δημόσιους βρενηπιακούς σταθμούς ή θα αμείβονταν από τα λεφτά των καναλαρχών που δεν πλήρωσαν δραχμή επί των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, ενώ ο Γιώργος Κατρούγκαλος θα βγει στους δρόμους κατά τη διάρκεια διαμαρτυριών και θα μοιράσει στους ανέργους νοσηλευτές CD με αντίγραφο του βίντεο για να μάθουν ποιος ήταν αυτός που δεν τους έδωσε δουλειές.

Μετά θα τους πει να ξαναβγούν και πάλι για να πιέσει την τρόικα να μην καταργήσει κάθε εργασιακό δικαίωμα.

Επιπλέον, ο Αλέξης Τσίπρας και ο Νίκος Παππάς θα διοργανώσουν έκτακτη συνέντευξη Τύπου και για τα υπόλοιπα κανάλια, μαζί με την ΕΡΤ, στην οποία θα ανακοινώσουν ότι από τη δική τους πλευρά έκαναν ακριβώς όλα όσα υποσχέθηκαν στον ελληνικό λαό πριν τις εκλογές, όμως το παραδικαστικό κύκλωμα και ο Σόιμπλε δεν τους επέτρεψαν να επιτελέσουν το έργο τους, κρατώντας έτσι τα καλά του μνημονίου και τα άσχημα της ανίκητης διαπλοκής στην Ελλάδα που κάποια στιγμή θα κερδιθεί από τον δίκαιο αγώνα της «αριστεράς».

Με τον τρόπο αυτό ο ΣΥΡΙΖΑ υπολογίζει ότι οι επόμενες εκλογές -που μπορεί να έρθουν σύντομα- θα βρουν το κόμμα με συσπείρωση που εάν ξεπεράσει το 65% τότε θα αφήσει πίσω του για πλάκα τη ΝΔ, η οποία ενώ εμφανίζεται σήμερα με συσπείρωση +90%, μετά βίας ξεπερνά το 22% στην πρόθεση ψήφου.

Εκείνη τη στιγμή ο Αλέξης Τσίπρας θα υποσχεθεί ότι με δική του αυτοδυναμία δεν θα καθαρίσει απλώς το τοπίο της μιντιακής διαπλοκής, αλλά θα χρησιμοποιήσει την υπόθεση των τηλεοπτικών αδειών που θα ξανα-δημοπρατήσει, για να καθαρίσει μια και καλή το δικαστικό κύκλωμα που βλέπει εδώ και επτά χρόνια την Ελλάδα να φτωχοποιείται και τους πραγματικούς ενόχους να κυκλοφορούν ελεύθεροι χωρίς να δίνουν λογαριασμό σε κανέναν. Μάλιστα, αναμένεται να δηλώσει εν μέσω αποθέωσης των οπαδών του στην πλατεία Συντάγματος, ότι δεν έχει τυφλή εμπιστοσύνη στη δικαιοσύνη, σπάζοντας την καθολική μαφιόζικη ομερτά των τελευταίων 40 ετών.

Έτσι λοιπόν ο Τσίπρας θα γίνει και πάλι συμπαθής, θα κάνει τους συνταξιούχους που τους έκοψε το ΕΚΑΣ να ζητούν εδώ και τώρα κάθαρση για να ξαναβλέπουν στη ζώνη 8-11 στο Μέγκα το «Ευτυχισμένοι μαζί», κι όλοι θα καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι με τρία πτυχία σε επτά χρόνια το μόνο που μπορείς να κάνεις με επιτυχία είναι να βάζεις σκούπα στο φοιτητικό δωμάτιο του γιου σου στην Αμερική δίχως να μπορείς ακόμη να ξεχωρίσεις τον Ρουσώ από τον Μοντεσκιέ και τον Σάββα Κωφίδη από τον Μηνά Χατζίδη.

Δεν γνωρίζω εάν ο Πέτρος μπορεί να ακούσει ή να διαβάσει όσα λέγονται και γράφονται για αυτόν την τελευταία εβδομάδα. Εντάξει, το φαντάζομαι ότι δεν θα μπορούσε να το κάνει, όμως η σκέψη ότι είναι σε μια γωνιά και γελάει με τα χάλια εκείνων που θρέφονται από το μίσος που τους διακατέχει, με κάνει να αισθάνομαι λίγο καλύτερα.

Εγωιστικό ε; Φυσικά· άλλωστε αυτό ξεκίνησα να λέω σε τούτο εδώ το κείμενο.

Ο Πέτρος με βρήκε στην Ιπποκράτους. Στο «παλιό» radiobubble εκεί κάπου στα μέσα του 2011 όταν τα πάντα γύρω έβραζαν και τα ρουθούνια μας ήταν γεμάτα από μυρωδιές χημικών για μέρες. Γνωστός σε μένα από το Twitter, όπως σε πολλούς ακόμη, κι όμως τόσο άγνωστος. Δεν είναι υπερβολή αυτή η διαπίστωση. Είναι κάτι που ζήσαμε όλοι όσοι διαμορφώνουμε μια εικόνα για έναν άνθρωπο που βρίσκεται «πίσω» από το άβατάρ του πριν τον συναντήσουμε, ενώ στην πραγματικότητα είναι χιλιόμετρα μπροστά από αυτό. Διαπίστωση τόσο απλή και άμεση, που την αισθάνθηκα μόλις έσβησα το πρώτο μου τσιγάρο σε ένα γυάλινο τασάκι πάνω στο κοινό μας τραπέζι, εκεί στην Ιπποκράτους και Βάτατζη γωνία.

Από εκείνη την πρώτη συνάντηση ακολούθησαν πολλές ακόμη. Κι οι συζητήσεις, οι κουβέντες και τα καλαμπούρια όλων εκείνων των συναντήσεων; Εκεί κι αν χάνεις το μέτρημα. Όσοι πιάνονται από την εικόνα που σχηματίζουν στο μυαλό τους για έναν άνθρωπο που δεν έχουν γνωρίσει μακριά από το διαδίκτυο, δύσκολα φαντάζονται πως πέρα από τις πολιτικές και ιδεολογικές αναλύσεις των 140 χαρακτήρων μπορούν να βρουν κοινά που μοιάζουν βγαλμένα από μια άλλη εποχή. Παλιές συνήθειες από τις παιδικές ασχολίες πάνω από ένα Ατάρι, τις συλλογές από πολύχρωμα ζάρια για το D&D και τα παρόμοια τραγελαφικά σκηνικά σε παλιές καλοκαιρινές διακοπές δύο -μέχρι τότε- αγνώστων που μάλλον έκαναν το λάθος να μη γνωριστούν μερικά χρόνια νωρίτερα.

Για τους ανθρώπους που καταθέτουν τις σκέψεις τους σε social media ή μπλογκς ή ραδιοφωνικές εκπομπές για έναν σταθμό εθελοντών, υπάρχει ένα ψήγμα εγωισμού το οποίο συνήθως είναι πολύ μεγαλύτερο από την ανωτερότητα που επιθυμούν να βγάλουν προς τα έξω. Ο δικός μου εγωισμός είναι ακόμη πιο μεγάλος από αυτό. Τόσο μεγάλος, που στο δικό μου μυαλό υπάρχει εκεί έξω μια πολύ μικρή ομάδα ανθρώπων όπου μόνο όταν τη δω να αναπαράγει ένα κείμενό μου ή μια σκέψη μου, τότε αντιλαμβάνομαι ότι κάτι έχω κάνει σωστά. Κι ο Πέτρος βρισκόταν μέσα σε αυτή.

Γνωρίζω πόσο κουτό μπορεί να μοιάζει σε κάποιον ένα κείμενο το οποίο ξεχειλίζει από εγωισμούς ενώ υποτίθεται ότι δεν θα ‘πρεπε να αφορά τον εαυτό μου, αλλά έναν άνθρωπο που έφυγε από τη ζωή. Όμως το είπα στην αρχή, και το επανέλαβα στην πορεία. Η μνήμη του Πέτρου και η ανάδειξη των δικών του ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάνει εμάς που μένουμε πίσω να αισθανθούμε καλύτερα· κι ίσως να σταθούμε ισότιμα απέναντί του. Ακόμη κι αν αυτό δεν ισχύει για όλους, και περισσότερο για μένα.

Από τον Πέτρο πήρα πιο πολλά από όσα έδωσα. Είτε αυτό αφορά το δίκτυο, είτε το γράψιμο, είτε τον τρόπο που στήνω μια ραδιοφωνική εκπομπή, είτε τα εργαλεία για να αντιληφθώ τι συμβαίνει γύρω μου.

Έχω πολλά να θυμηθώ για τον Γαλαξιάρχη που γνώρισα, και μόνο ένα να ξεχάσω. Αυτήν την υπομονή του με όσους έμαθαν στη ζωή τους να μισούν και να μετατρέπουν το μίσος τους σε αποκλειστική αιτία ύπαρξης. Πραγματικά ποτέ μου δεν το κατάλαβα, ακόμη κι αν τον ρωτούσα συνεχώς. Πώς ήταν δυνατόν να συνεχίσει να μιλά με ανθρώπους που γνώριζε ότι του την έχουν φέρει; Ή ότι θα του την φέρουν; Ακόμη κι αν το είχαν κάνει ήδη μια φορά κι ετοιμάζονταν να το ξανακάνουν.

Πώς γινόταν να βλέπει από εκείνη τη μικροσκοπική οθόνη κινητού –«πάρε ένα smarthone της προκοπής ρε φίλε πώς την παλεύεις με αυτό», του έλεγα- αυτά που λένε για εκείνον κι απλά να μην τους αποκλείει για να ησυχάσει το κεφάλι του; Γαϊδουρινή υπομονή; Υποψία ότι κάτι καλό μπορεί να βρει μέσα στη σκατοψυχιά τους; Καθαρή περιέργεια; Μπορεί ένα από αυτά, ή τίποτα, ή όλα μαζί και άλλα τόσα.

Σημασία έχει ότι βρισκόταν εκεί, ακόμη κι αν αποτραβήχτηκε πριν μερικούς μήνες. Χωρίς όμως να έχει χάσει το θάρρος του στην πορεία να βγει μπροστά, να συστηθεί στον κόσμο, να μιλήσει δημόσια, παρότι λίγοι γνώριζαν τι ήταν αυτό που ο ίδιος και η οικογένειά του πέρασαν πριν μερικούς μήνες.

Ναι.

Για όλους εκείνους που στάζουν χολή· αυτούς που η κριτική σκέψη, η έρευνα ή η μεθοδικότητα αποτελούν όρους άγνωστους για τη μικρόψυχη ζωή τους, ας μάθουν από μένα αυτό: ο Πέτρος είχε βγει μπροστά για να τον δουν με τα μάτια τους και να τους λυθεί η απορία από πολύ νωρίς. Αρκεί να αφιέρωναν μερικά λεπτά από τον άχρηστο χρόνο τους πάνω σε τούτη εδώ τη Γη για να το ανακαλύψουν, παρότι η αναμασημένη τροφή αποτελεί τη δεύτερη φύση τους.

Όσο για εκείνους που ανακάλυψαν την Αμερική την τελευταία εβδομάδα, καλό θα είναι να γνωρίζουν ότι η δημόσια παρουσία του δεν επηρεάστηκε από τίποτα. Ας ψάξουν λίγο παραπάνω και θα τον ακούσουν να μιλά στις εκπομπές που έκανε μέχρι πριν λίγους μήνες ή στα άρθρα και τις σκέψεις που αναπαρήγαγε στο «μισητό», για τον ίδιο, εργαλείο του Ζούκερμπεργκ. Με το όνομά του, αυτή τη φορά.

Κι αφού νομίζουν ακόμη ότι με ένα ΦΕΚ ή μια κυβερνητική ανακοίνωση γνωρίζουν τα πάντα για τον Πέτρο -ή απλώς όλα όσα τους προσφέρουν μερικά κλικς παραπάνω στην ανύπαρκτη διαδικτυακή τους παρουσία- ας μάθουν ότι το μίσος τους για τη δική του πορεία στη ζωή πηγάζει μόνο από τη ζήλια και τον φθόνο. Κάτι το οποίο ουδείς καταλογίζει στον Πέτρο. Ούτε οι όψιμοι αλλά ούτε και οι πρώιμοι εχθροί του.

Για εμάς, η μνήμη του παραμένει απαράλλαχτη. Και οι σκέψεις του, σύγχρονες σαν να γράφτηκαν πριν μερικά λεπτά, δεν θα πάψουν να μας εμπνέουν ποτέ.

Η συγκεκριμένη διαπίστωση δεν είναι πλάκα, αλλά αποτελεί την ερμηνεία μιας πανέμορφης πραγματικότητας η οποία μπορεί να εξηγηθεί με πολύ απλά επιχειρήματα.

Πρώτα από όλα, κάθε έρευνα που γίνεται τα τελευταία πέντε χρόνια δείχνει ότι οι Έλληνες λιγοστεύουν. Τα ζευγάρια δεν κάνουν παιδιά, ούτε παντρεύονται, οπότε γλιτώνουν οι ίδιοι από τα έξοδα και ο τόπος από έναν λαό που του δόθηκε ένα πανέμορφο κομμάτι γης και τα έκανε σκατά.

Με την υπογεννητικότητα των Ελλήνων να απασχολεί μόνο όσους έχουν λεφτά και βλέπουν ότι δεν θα συνεχίσουν να ζουν για πολλά χρόνια σε βάρος των πολλών –γιατί θα έχουν μείνει μόνοι τους- οι ελπίδες για να κατοικηθεί αυτός εδώ ο τόπος από έναν άλλο λαό πιο άξιο από τους Έλληνες, αυξάνονται μέρα με τη μέρα.

Ένα άλλο εξαιρετικά ενθαρρυντικό γεγονός είναι ότι ακόμη και στις στημένες δημοσκοπήσεις, ο κόσμος δείχνει ότι δεν ψηφίζει κανέναν. Ποντάρω πάρα πολύ στην αποχή για τις εκλογές που θα έρθουν κι ελπίζω πως αυτή τη φορά οι κάλπες θα είναι τόσο άδειες, που η καταμέτρηση θα τελειώσει σε μισή ώρα. Το ξέρω ότι δεν θα γίνει αυτό στις επόμενες εκλογές, όμως κρύβω μέσα μου την ελπίδα πως η μέρα που ο πρωθυπουργός της Ελλάδας θα ψηφιστεί από καμιά πεντακοσαριά χιλιάδες ανθρώπους, δεν είναι τόσο μακριά.

Μάλιστα, το φαινόμενο της υπογεννητικότητας αποτελεί από μόνο του έναν παράγοντα αποχής, καθώς κάθε μέρα πεθαίνουν περισσότεροι από όσους γεννιούνται. Επομένως τα κόμματα χάνουν ψήφους κάθε λεπτό που περνά.

Επιπλέον νιώθω πολύ χαρούμενος που ο κόσμος δεν βλέπει τηλεόραση· κι όσοι βλέπουν συνήθως το κάνουν για να γελάσουν με τους Μπογδάνους ή να δουν κάποια επανάληψη. Τα κανάλια σκούζουνε όλη μέρα και ο κόσμος γελάει μαζί τους, όμως κανείς από τους υπαλλήλους των πάμπλουτων αφεντικών δεν το καταλαβαίνει. Είμαι βέβαιος ότι οι περισσότεροι νομίζουν πως μόλις τελειώσουν το on air γλύψιμο του αφεντικού τους, τότε θα αισθάνονται σα να γιάτρεψαν τον καρκίνο.

Ένα ακόμη ενθαρρυντικό στοιχείο της σημερινής μας εποχής είναι ότι όλο και περισσότερος κόσμος δεν έχει λεφτά. Από την αρχή της κρίσης πίστευα ότι το λίπος της ελληνικής κοινωνίας είναι πολύ πιο βαθύ από όσο νομίζουμε, και τώρα οι περιοχές μακριά από τα αστικά κέντρα άρχισαν αν βλέπουν ένα μικρό μέρος από όλα όσα συμβαίνουν τα τελευταία έξι χρόνια. Υπολογίζω ότι σε τρία με τέσσερα χρόνια το μεγαλύτερο μέρος της επαρχίας θα καταλάβει τι σημαίνει μνημόνια, και τότε θα σταματήοσυν κι εκείνοι να παντρεύονται και να κάνουν παιδιά.

Η έλλειψη χρημάτων είναι πολύ σημαντική, καθώς όσο περνούν τα χρόνια όλοι μας θα χρωστάμε τα μαλλιά της κεφαλής μας στο κράτος. Όμως, επειδή οι μαζικοί πλειστηριασμοί δεν θα μας πτοήσουν –καθώς βαδίζουμε ολοταχώς στη μέρα που τα χρέη θα είναι περισσότερα από τον πλούτο που παράγει ολόκληρη η χώρα- τότε θα μαζευόμαστε ανά παρέες για να καταλάβουμε άδεια κτίρια, να κάνουμε την Ντόρα Μπακογιάννη να σκάσει από το κακό της, και τον Κυριάκο Μητσοτάκη να λέει στις συνεντεύξεις του ότι εάν γίνει πρωθυπουργός θα καθαρίσει τα Εξάρχεια, τα Σεπόλια, το Μεταξουργείο, το Θησείο, την Ομόνοια, το Παγκράτι, την Καισαριανή, τους Αμπελόκηπους και εξήντα ακόμη περιοχές της Αθήνας. Έτσι μέχρι να τις πει όλες, θα έχει τελειώσει η συνέντευξη και δεν θα τιμωρεί τους αναγνώστες του με άλλες πίπες.

Άλλωστε όσο πιο λίγοι και φτωχοί παραμείνουν σε αυτή τη χώρα, τόσα περισσότερα ΕΣΠΑ θα παίρνει των σόι των Μητσοτάκηδων για να κάνει μουσεία ακόμη και τα σκυλόσπιτά του.

Ήμουν πάντα της άποψης ότι μια αποτυχημένη φάρα που επιλέγει να ζήσει με την αποτυχία της μέσα στο φόβο καταδικάζοντας τα παιδιά της για να σώσει το τομάρι της, είναι καλύτερο να πεθάνει φτωχή, ατιμωμένη και άκληρη. Ευτυχώς, ο Έλληνας πάσχει και από τα τρία. Κι αυτό είναι το πιο ενθαρρυντικό νέο που υπήρξε ποτέ.

Παραμερίζοντας τα γελοία δάκρυα συναδέλφων των δημοσιογράφων/τεχνικών/διοικητικών που (τυπικά) χάνουν τη δουλειά τους σε περίπου έναν μήνα, αλλά και τη χυδαιότητα του κάλπικου πόνου ψυχής από δημοσιολογούντα κοράκια που πανηγύριζαν για τις απολύσεις άλλων εργαζόμενων ή απλώς αδιαφορούσαν για την κατάσταση που επικρατούσε γύρω τους αναπαράγοντας ανά τακτά χρονικά διαστήματα τα ρεπορτάζ ξένων ΜΜΕ που βρίσκονταν στην Ελλάδα για να τους δείξουν πώς πρέπει να κάνουν σωστά τη δουλειά τους, είναι ευκαιρία να εξεταστεί μια ιδιάζουσα περίπτωση που αφορά χιλιάδες εργαζόμενους στη χώρα: την πιθανότητα να βρεθούν χωρίς δουλειά επειδή τα αφεντικά τους ξαφνικά σταμάτησαν να μασάνε εκατομμύρια από τις τράπεζες που έχουν πληρωθεί με χρήματα των φορολογουμένων.

Το Μέγκα είναι μια από αυτές τις περιπτώσεις, αλλά δεν είναι φυσικά η μοναδική. Δεκάδες επιχειρήσεις που μέχρι πρότινος έκαναν το ένα άνοιγμα μετά το άλλο με μηδενικό ρίσκο, καθώς η εξασφαλισμένη χρηματοδότηση τούς έκανε να χτίζουν επιχειρηματικά παλάτια στην άμμο, βρίσκονται πλέον στη «δυσάρεστη» θέση να χρησιμοποιούν το «δράμα» των κακοπληρωμένων υπαλλήλων τους για να εξασφαλίσουν τα εξοχικά τους στο Μαϊάμι.

Σύμφωνα με τον αλάνθαστο «νόμο της αγοράς» που τόσο σοφά καταφέρνει να αυτορρυθμιστεί προς όφελος όλων (αυτό μας μαθαίνουν οι εχθροί του κρατισμού), οι επιχειρήσεις που δεν καταφέρνουν να παραμένουν βιώσιμες πρέπει να κλείνουν. Φυσικά, αυτός ο νόμος ισχύει μόνο για τους ανίσχυρους. Οι άλλοι, οι τυχεροί τους συστήματος, εξασφαλίζουν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο την πρόσβασή τους στο χρήμα, τη διαγραφή των προστίμων που τα δικαστήρια επιβάλλουν, ή ακόμη και την ασυλία τους απέναντι σε πάγιες υποχρεώσεις προς εργαζόμενους, Δημόσιο και τράπεζες.

Στο τέλος, όμως, οι μόνοι που βγαίνουν απολύτως ζημιωμένοι από αυτήν την κατάσταση είναι οι εργαζόμενοι. Στην περίπτωση των καναλιών οι δακρύβρεχτες αναλύσεις επικεντρώνονται σε μια αντιφατική άποψη: ο νόμος δεν πρέπει να τηρηθεί για να μη χάσουν οι άνθρωποι τη δουλειά τους. Μη εξετάζοντας εάν ο συγκεκριμένος νόμος είναι δίκαιος ή άδικος, συνταγματικός ή αντισυνταγματικός, το συμπέρασμα είναι αυτό. Ακόμη κι αν μπαίναμε στη διαδικασία να τον κρίνουμε και να τον ανατρέψουμε, τότε αυτό θα έκρινε και θα ανέτρεπε κάθε παρόμοια περίπτωση του πρόσφατου μνημονιακού παρελθόντος. Κάτι τέτοιο θα απαιτούσε κινητοποιήσεις, συνδικαλιστικούς αγώνες, λαϊκή συμπαράσταση και καθολική συμμετοχή των άμεσα θιγόμενων απολυμένων/απλήρωτων εργαζόμενων.

Ας δοκιμάσουν να κάνουν κάτι τέτοιο στην περίπτωση των καναλιών, να δούμε πόσοι θα μαζευτούν.

Το πρόβλημα, όμως, παραμένει. Και η λύση που μοιάζει «πιο ανθρώπινη» είναι η συνέχιση του πρότερου καθεστώτος: τα αφεντικά να κάνουν ό,τι γουστάρουν λαμβάνοντας μηδενικό ρίσκο, οι τράπεζες να δίνουν εκατομμύρια με «αέρα», και κάθε 3-4 χρόνια οι κυβερνήσεις να υπογράφουν μνημόνια για να ανακεφαλαιοποιηθούν οι τράπεζες με δημόσιο χρήμα.

Πόσο σωστό ακούγεται αυτό;

Το θέμα είναι τι κάνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι. Η ρεαλιστική πραγματικότητα θα οδηγήσει κάποιους από αυτούς στο ταμείο ανεργίας. Ορισμένοι θα πιάσουν δουλειά στις νέες επιχειρήσεις οι οποίες είναι πολύ πιθανό να στεγάζονται στα ίδια γραφεία με τα προηγούμενα κανάλια τους. Και κάποιοι άλλοι θα κάνουν οτιδήποτε για να επιβιώσουν. Ακριβώς όπως έκαναν και συνεχίζουν να κάνουν εκατοντάδες χιλιάδες ακόμη άνεργοι, ανασφάλιστοι, «μαύροι», επισφαλείς, και λοιποί εργαζόμενοι εδώ και έξι χρόνια στην Ελλάδα.

Υπάρχει, όμως, και μια άλλη λύση την οποία κανείς δεν φαίνεται να αναγνωρίζει καν ως προοπτική. Οι εργαζόμενοι μιας κλεισμένης από το αφεντικό επιχειρήσης, να αναλάβουν οι ίδιοι την τύχη της. Να μετατραπούν από εργαζόμενοι-δούλοι των εξευτελιστικών μεροκάματων και της απλήρωτης εργασίας, σε αφεντικά του εαυτού τους. Το παράδειγμα της ΒΙΟΜΕ υπάρχει. Ακόμη και στην περίπτωση της Εφημερίδας των Συντακτών δοκιμάζεται κάτι παρόμοιο, ακόμη κι αν οι συγκρίσεις προϋποθέτουν πολλούς αστερίσκους.

Αυτό όμως απαιτεί, καταρχάς, μια κρατική μέριμνα για την τύχη μιας αυτοδιαχειριζόμενης επιχείρησης.

Θυμάμαι τη διαδικτυακή συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα πριν από τις εκλογές του Γενάρη του 2015. Οι χρήστες του Twitter ρωτούσαν τον υποψήφιο πρωθυπουργό με το #askTsipras, και η ομάδα που διαχειριζόταν τα ερωτήματα περνούσε στον τότε αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης τις πιο χαρακτηριστικές. Είχα ρωτήσει τότε τον επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ εάν, σε περίπτωση που κερδίσει τις εκλογές, έχει στο πρόγραμμά του να μεριμνήσει νομοθετικά για τη δημιουργία ενός πλαισίου αυτοδιαχειριζόμενων επιχειρήσεων.

Η ερώτηση πέρασε. Απάντηση, όμως, δεν πήρα.

Όχι ότι φανταζόμουν το αντίθετο. Όμως μόνο και μόνο για να καταφέρω να δείξω κατά πόσο κάποιος που δηλώνει ριζοσπάστης, είναι πραγματικά διατεθειμένος να πάρει και ριζοσπαστικές αποφάσεις, ήθελα να γνωρίζω. Σοφότερος δεν έγινα, βέβαια, αλλά ακόμη και η επιβεβαίωση του αυτονόητου είναι απαραίτητη έστω και για ιστορικούς λόγους.

Η Αργεντινή της χρεοκοπίας και της άδειας κατσαρόλας έκανε «επιστήμη» την αυτοδιαχείριση. Αφεντικά που την έκαναν από τη χώρα όταν έβλεπαν να ζορίζουν τα πράγματα, άφηναν πίσω τους επιχειρήσεις γεμάτες με εργαλεία, εγκαταστάσεις και μηχανήματα, τα οποία είτε σάπιζαν είτε προορίζονταν για σκράπ. Οι εργαζόμενοί τους μπήκαν μέσα, τις ανέλαβαν, και διεκδίκησαν το δικαίωμα να συνεχίσουν τη ζωή τους. Σε καπιταλιστικά πάντα πλαίσια, τηρώντας κατά γράμμα τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς. Αφήνοντας όμως στην κρίση του –ντόπιου κυρίως- πελάτη να επιλέξει εάν θα τους στηρίξει ή θα αδιαφορήσει. Οι πρώην εργοδότες τους, τους χτύπησαν με ό,τι μέσα διέθεταν. Τους έσυραν στα δικαστήρια και με τη βοήθεια από κάποιες τοπικές πολιτικές αρχές κατάφεραν ακόμη και να βγάλουν κάποιες επιχειρήσεις «παράνομες».

Στην ελληνική περίπτωση της ΒΙΟΜΕ, πολιτικοί αντίπαλοι της ιδέας της αυτοδιαχείρισης (δηλαδή όλο το πολιτικό φάσμα της χώρας, συμπεριλαμβανομένου και του ΚΚΕ), κατέκριναν -ή και- πολέμησαν την προσπάθεια αυτή.

Γιατί το έκαναν; Φυσικά για την εξυπηρέτηση της δικής τους ιδεολογικής ατζέντας. Είτε αυτή κυριαρχείται από το δόγμα της τυφλής υπακοής στη φάμπρικα των πάμπλουτων αφεντικών μηδενικού ρίσκου, οι οποίοι φόρτωσαν τις εταιρείες τους με δάνεια χτίζοντας βίλες κι αγοράζοντας κότερα για τα παιδιά τους μόνο και μόνο για να χρησιμοποιήσουν ως ανθρώπινες ασπίδες τους εν δυνάμει απολυμένους εργαζόμενούς τους, είτε φτάνει στο άλλο άκρο της θεωρητικής κατήχησης παλαιοχριστιανικού τύπου, η οποία θέλει τον πιστό αμαρτωλό να αποδέχεται τη μοίρα του μέχρι την ημέρα της σοσιαλιστικής αποκάλυψης και της πανανθρώπινης κομμουνιστικής Κρίσης.

Γνωρίζω πολύ καλά ότι ιδέες σαν την αυτοδιαχείριση ακούγονται άσκοπες σε πολύ μεγάλο μέρος του κόσμου. Και δεν μιλώ μόνο για τους εργαζόμενους, αλλά και για τους μελλοντικούς «πελάτες». Δεν είχαμε ποτέ, κι ούτε πρόκειται να αποκτήσουμε σύντομα, την κουλτούρα της συμπόρευσης και της υλικής στήριξης όσων προσπαθούν να βρουν τρόπο να ζουν χωρίς τις εξαρτήσεις ή την γκλαμουριά της φίρμας που τόσο αγαπάμε να χρυσοπληρώνουμε. Μπορεί οι πολλοί να γουστάρουν τα αυτοδιαχειριζόμενα μεζεδοπωλεία στα Εξάρχεια, το Μεταξουργείο και τα Πετράλωνα, αλλά σχεδόν τα πάντα τελειώνουν κάπου εκεί.

Κι αυτή η νοοτροπία δεν μπορεί να ρυθμιστεί με καμιά νομοθετική πρωτοβουλία της πρώτης φοράς αριστεράς. Είναι όμως μια από τις ελάχιστες διεξόδους που μας έχουν απομείνει.

Αντιγράφοντας από το ίδιο κείμενο που κυκλοφόρησε σχεδόν σε όλα στα ελληνικά ΜΜΕ:

Στο σκίτσο, που δημοσίευσε στην τελευταία του σελίδα, απεικονίζονται δύο αιματοβαμμένοι τραυματίες, με τις λεζάντες από πάνω να γράφουν: «Πέννες με σάλτσα τομάτας» και «πέννες ογκρατέν». Δίπλα τους υπήρχαν συντρίμμια σε στρώσεις, έχοντας ανάμεσά τους πτώματα, «λαζάνια» έγραψε το περιοδικό. Τίτλος αυτού του σκίτσου: «Σεισμός α λα ιταλικά». 

Μάλιστα τα ίδια ΜΜΕ γράφουν ότι και οι Ιταλοί διαμαρτυρήθηκαν έντονα στα social media για τον τρόπο που ο σκιτσογράφος του περιοδικού απεικόνισε το δραματικό αυτό γεγονός, αναφέροντας με ένα hashtag στο Twitter ότι «δεν είμαι πια Σαρλί».

Όταν τον Γενάρη του 2015 τζιχαντιστές σκότωναν σκιτσογράφους και δημοσιογράφους του περιοδικού στα γραφεία τους, όλος ο πλανήτης «ήταν Σαρλί». Οι Γάλλοι «ήταν Σαρλί», οι Έλληνες «ήταν Σαρλί», οι μεγαλύτεροι έμποροι όπλων του κόσμου όπως οι πρόεδροι και οι πρωθυπουργοί Γερμανίας, Γαλλίας, Ισραήλ, Τουρκίας κ.ο.κ. «ήταν Σαρλί», ακόμη κι ο Αντώνης Σαμαράς «ήταν Σαρλί» στην πορεία του Παρισιού όπου οι αποκομμένοι μεγάλοι ηγέτες αυτού του πλανήτη διαδήλωναν μακριά από τον κόσμο «κατά του φόβου».

Βαθιά μέσα στα κείμενα για τον «σάλο» για το σκίτσο του Σαρλί Εμπντό, διαβάζει κανείς (πάλι αντιγράφω):

Περίπου 300 νεκροί σε σεισμό στην Ιταλία. Δεν είναι ακόμη γνωστό εάν ο σεισμός φώναξε “Αλλάχου Ακμπαρ” πριν χτυπήσει.

Αυτό ήταν ένα από τα τόσο εύστοχα σχόλια του περιοδικού για το περιστατικό. Όμως, μάλλον, ούτε ο ίδιος ο συντάκτης που ανέβασε τη φράση δεν κατάλαβε τι διάβαζε.

Μέσα σε αυτήν την οργή που ξέσπασε από όλους τους ευαίσθητους ανθρώπους που αλλάζουν τις φωτογραφίες τους στο Facebook με τη σημαία μιας (δυτικής) χώρας που θρηνεί θύματα από τζιχαντιστές, σεισμούς, λιμούς, καταποντισμούς, βγήκε και η απάντηση του Σαρλί Εμπντό από τον λογαριασμό του στο αγαπημένο μέσο κοινωνικής δικτύωσης, λέγοντας ότι «Ιταλοί… Δεν χτίζει το Charlie Hebdo τα σπίτια σας, η μαφία τα χτίζει».

Ο ίδιος ο εισαγγελέας κατά της μαφίας στη χώρα προειδοποίησε μετά το σεισμό ότι οι ιταλικές αρχές πρέπει να αποκλείσουν τη μαφία από την ανοικοδόμηση της πόλης, διότι αποτελεί ιστορικά «έναν “ζουμερό” στόχο για εγκληματικές οργανώσεις και επιχειρηματικά συμφέροντα». Πόσοι το διάβασαν αυτό; Μάλλον όχι και τόσο πολλοί.

Λίγοι άνθρωποι που ζουν εκτός Ιταλίας γνωρίζουν ή ενδιαφέρονται να μάθουν τι συνέβη με τη μεσιτική βιομηχανία της χώρας και το ρόλο της μαφίας σε αυτή. Ακόμη λιγότεροι θα ψαχτούν μετά την απάντηση του Σαρλί Εμπντό. Φαίνεται πως δεν θα έχουν πολύ διαθέσιμο χρόνο ανάμεσα στα βίντεο με τα γατάκια και την αλλαγή του avatar με τη σημαία μιας «πολιτισμένης» χώρας με νεκρούς πολίτες.

Όσοι γνώριζαν την πόλη Αματρίτσε, ήταν κυρίως εξαιτίας της μακαρονάδας α λα αματριτσιάνα. Τώρα την έμαθαν από τον σεισμό. Κανείς όμως δεν είχε μάθει ότι επιστήμονες προειδοποιούσαν εδώ και χρόνια για την ακαταλληλότητα και την παλαιότητα των κτιρίων στις σεισμογενείς περιοχές της χώρας.

Το 2009 ένας ακόμη μεγάλος σεισμός στην ιταλική πόλη Λ’ Άκουιλα άφηνε πίσω του εκατοντάδες νεκρούς. Η πόλη απέχει μόλις 50 χιλιόμετρα από το Αματρίτσε. Κατάφερα να μάθω, με τη βοήθεια ανθρώπου που έζησε εκεί για χρόνια, τι λένε οι κάτοικοι της πόλης για την περίπτωση του Αματρίτσε. «Στην αρχή θα τρέξουν όλοι για εσάς. Θα κλάψουν μαζί σας στα συντρίμμια, θα σας στείλουν τρόφιμα και ρούχα, θα σας κάνουν πρώτες ειδήσεις στα κανάλια. Μετά από μερικούς μήνες θα σας ξεχάσουν όπως ξέχασαν κι εμάς».

Κατά τα άλλα «δεν είμαστε πια Σαρλί», ε;

Μέσα σε αυτήν την ιστορία μπήκε και η ΕΣΗΕΑ, δηλαδή η Ένωση Συντακτών που δεν αναγνωρίζει ότι στο ίντερνετ δουλεύουν δημοσιογράφοι, αλλά υπάλληλοι γραφείου.

Το δράμα των απολυμένων που θα βρεθούν στο δρόμο ξεχειλίζει από τα τραπέζια των τηλεοπτικών πάνελ, από τα δακρύβρεχτα ρεπορτάζ που έρχονται κατευθείαν από το γραφείο της διοίκησης του σταθμού και με τόσο θέρμη σπικάρουν οι τεθλιμμένοι συνάδελφοι, και από τους τίτλους σε sites και εφημερίδες κάθε πλευράς ή ιδιοκτησίας.

Η ιστορία των απολυμένων, ή όσων κινδυνεύουν να χάσουν τις δουλειές τους, και η επιλεκτική συμπεριφορά των καναλιών απέναντί τους, δεν αποτελεί καινούριο φαινόμενο στο τηλεοπτικό τοπίο. Είχαν προηγηθεί πολύ χαρακτηριστικές περιπτώσεις οι οποίες δεν αφορούσαν επιχειρήσεις όπως η ΒΙΟΜΕ, η Χαλυβουργική ή η Coca Cola (και πάρα πολλές ακόμη), αλλά περιστρέφονταν γύρω από τα μεταλλεία στις Σκουριές.

Από τα ραδιόφωνα, τα κανάλια και τις εφημερίδες μαθαίναμε για το δράμα των μεταλλωρύχων και των οικογενειών τους επειδή θα τους κλείσουν το εργοτάξιο, αλλά δεν βλέπαμε και πολλά πράγματα για την καταστροφή του φυσικού πλούτου της περιοχής, ούτε τις καταγγελίες για τη μόλυνση των υδάτων και του εδάφους· εξαιρετικά επιλεγμένες ιστορίες και ρεπορτάζ που μάλλον είχαν σχέση με το ποιος πληρώνει για τις διαφημίσεις, παρά με άλλες πιο «ασήμαντες» προτεραιότητες.

Όσον αφορά για την Coca Cola; “Ούτε μιλιά” (εκ του “ούτε γουλιά”).

Όμως η υπόθεση με τους απολυμένους που βρίσκονται στο δρόμο από τη μια μέρα στην άλλη, έχει μακρύ παρελθόν και στον ίδιο το χώρο του Τύπου.

Τουλάχιστον δύο ντουζίνες εργαζόμενοι του Μέγκα έφυγαν τα τρία τελευταία χρόνια από το κανάλι, το οποίο από το 2012 μειώνει του μισθούς με τυφλές απανωτές ατομικές συμβάσεις. Σχεδόν 150 λιγότεροι ήταν οι εργαζόμενοι το 2012, σε σύγκριση με το 2008.

Το 2009, όταν ο Alpha πέρναγε σε γερμανικά χέρια, έλεγαν αντίο 200 εργαζόμενοι και οι ατομικές συμβάσεις έπεφταν βροχή. Οι μεμονωμένες απολύσεις συνεχίστηκαν τουλάχιστον ως το 2012.

Περικοπές και μειώσεις προσωπικού είχε και το Star από το 2008 ως το 2012, με περισσότερες από 150 περιπτώσεις.

Στον ΑΝΤ1 πάνω από 100 άνθρωποι βρέθηκαν εκτός εργασίας ως το 2011. Μειώσεις μισθών έγιναν το 2011 και το 2012, ενώ το 2015 προσπάθησαν να πετάξουν στο δρόμο 40 εργαζόμενους σε μια μέρα. Εκεί, το 20% μείωση μισθού και οι απολύσεις μόνιμων εργαζόμενων για να προσληφθούν ξανά με μπλοκάκια, ήταν η δεύτερη φύση τους.

Σε ΣΚΑΪ και Καθημερινή έφυγαν όσοι αρνούνταν να υπογράψουν τις ατομικές συμβάσεις με μειώσεις μισθών αλλά και αρκετοί δημοσιογράφοι οι οποίοι με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θεωρούνταν «ανεπιθύμητοι» εξαιτίας των ρεπορτάζ τους και της πολιτικής τους κατεύθυνσης. Οι μαζικές απολύσεις που ξεκίνησαν το 2010 συνεχίστηκαν και το 2013. Μάλιστα, η ΕΣΗΕΑ, που σήμερα είναι καλή για το κανάλι του Φαλήρου επειδή καταδικάζει το «μαύρο» στα ιδιωτικά κανάλια και χθες ήταν κακή γιατί διέγραψε έγκριτους συναδέλφους εξαιτίας της στάσης τους στο δημοψήφισμα, έλεγε το 2013 για τον ΣΚΑΪ: «ο όμιλος που ξεκίνησε πρώτος τη “φάμπρικα” των εκβιαστικών ατομικών συμβάσεων εργασίας με μειώσεις αποδοχών, απολύοντας όσους αρνούνταν να συναινέσουν και συγκροτώντας έναν σκληρό απεργοσπαστικό μηχανισμό από διευθυντικά στελέχη. Κλιμακώνοντας την εργοδοτική τρομοκρατία ο ΣΚΑΪ προχώρησε σε 16 νέες απολύσεις εργαζομένων, μεταξύ των οποίων δύο μητέρες μονογονεϊκών οικογενειών και ο συνδικαλιστικός εκπρόσωπος του ραδιοφώνου». Αυτή η ανακοίνωση δεν είχε την ίδια τύχη με την ανακοίνωση για τον διαγωνισμό των τηλεοπτικών αδειών.

Όλοι αυτοί οι εργαζόμενοι -μαζί τους και οι εκατοντάδες του ALTER, της Ελευθεροτυπίας, του Αγγελιοφόρου, του ΔΟΛ, του Πήγασου και δεκάδων ακόμη κλειστών ή πτωχευμένων ΜΜΕ- δεν ζούσαν κάποιο δράμα για τους υπόλοιπους συναδέλφους τους που είχαν ακόμη δουλειά, γιατί το θέμα τους δεν πούλαγε. Ή τουλάχιστον δεν είχε τόσο μεγάλη σημασία για να βρεθεί στα πρωτοσέλιδα και τις πρώτες θέσεις των δελτίων, επειδή κανένα από τα αφεντικά τους δεν ενδιαφερόταν.

Όμως τώρα που η κατάσταση έφτασε ως εδώ, κανένας πάμπλουτος ιδιοκτήτης καναλιού που δεν πήρε άδεια δεν θα διστάσει να μιλήσει μέσω των πιστών εκπροσώπων του για το «δράμα» των απολυμένων. Δηλαδή όσων εργαζόμενων δεν πρόλαβε να απολύσει ο ίδιος από το 2009 μέχρι σήμερα.

Φταίνε όμως μόνο τα αφεντικά που έχουν 70 εκατομμύρια ευρώ για την άδεια ενός πτωχευμένου τηλεοπτικού προϊόντος, αλλά ξεσκίζουν τους εργαζόμενους τους εδώ και μια δεκαετία (τουλάχιστον) με τη δικαιολογία ότι δεν υπάρχουν λεφτά; Όχι. Γιατί οι εργαζόμενοι των ΜΜΕ, όπως κι όλοι οι εργαζόμενοι σε αυτή τη χώρα, δεν ήταν και δεν θα είναι ποτέ τους ενωμένοι.

Εάν όλοι αυτοί ήταν ενωμένοι, τότε τα πάμπλουτα αφεντικά τους θα έβλεπαν μαύρο στην οθόνη τους αμέσως μετά τις πρώτες τυφλές περικοπές. Εάν οι διακόπτες κατέβαιναν και το πρόγραμμα σταματούσε, ίσως η εργασιακή βαναυσότητα ματαιωνόταν. Λέω «ίσως», γιατί κάτι τέτοιο δεν συνέβη ποτέ επειδή οι συνδικαλιστές τους δεν το ήθελαν· οπότε δεν μάθαμε κι εμείς το αποτέλεσμα αυτή της στάσης.

Σε όλους αυτούς επικράτησε η άποψη τού «να βάλουμε πλάτη». Κι όσοι έβαλαν πλάτη κι αισθάνθηκαν τυχεροί που δεν μπήκαν στη λίστα των απολυμένων, αλλά απλώς είδαν τον μισθό του χιλιάρικου να μετατρέπεται σε μπλοκάκι των 600 ευρώ, θαύμασαν τα πάμπλουτα αφεντικά τους να υπόσχονται δεκάδες εκατομμύρια για να κρατήσουν «ζωντανούς» τους σταθμούς των εκατοντάδων απολυμένων και της εργασιακής εκμετάλλευσης.

Κι όσον αφορά το Μέγκα, εκεί έγινε το εξής απίστευτα κωμικο-τραγικό. Οι δικοί του πάμπλουτοι ιδιοκτήτες δεν φρόντισαν καν να εξασφαλίσουν την ιδιοκτησία τους σταθμού, έστω για να το πουλήσουν μετά σε κάποιον υποψήφιο καναλάρχη. Τουναντίον, τα έγραψαν όλα, και τώρα θεωρούν ότι υπάρχουν κορόιδα που θα δουλεύουν τσάμπα για να συνεχίσουν να εκπέμπουν. Ίσως όμως και να υπάρχουν. Τώρα που το βλέπω πιο ξεκάθαρα, σίγουρα υπάρχουν.

Ας σκεφτούν όμως ποιου το παιχνίδι παίζουν όλοι αυτοί οι συμπονετικοί εργαζόμενοι. Των αφεντικών, που μόλις ξεκίνησε ο διαγωνισμός έστελναν ασφαλιστικά μέτρα ο ένας στον άλλο για να του πάρουν την άδεια πριν ακόμη την αγοράσει, ή των «συναδέλφων» τους που τώρα θυμήθηκαν τι συμβαίνει στο Μέγκα και ξεκίνησαν να καλούν χαρακτηριστικές περιπτώσεις εργαζόμενων, όπως ο Καμπουράκης ή ο Χασαπόπουλος;

(Ολόκληρη τη λίστα των απολυμένων των ιδιοκτητών τηλεοπτικών σταθμών και άλλες ωραίες ιστορίες τη διάβασα στο άρθρο της ΕΦΣΥΝ «Οι ανθρώπινες ασπίδες των καναλαρχών»)