Istanbuliζην

Από την Κυριακή και εντεύθεν, η γιορτή του Newroz επανήλθε στο αρχέγονο περιεχόμενό του, την πολιτική διαμαρτυρία και την πολιτική αντίστασης απέναντι στην αρχή. Η απόφαση απαγόρευσης διεξαγωγής του Nevruz από τον κουρδικό πληθυσμό επανέφερε στο προσκήνιο μια πολιτική κατάσταση που όλο και εντονότερα βιώνεται στην Τουρκία: γιορτή είναι όταν αποφασίσει έτσι το κράτος. Όμοια με το Newroz και η περίπτωση της Πρωτομαγιάς, που ενώ εδώ και  χρόνια απαγορεύονταν ο εορτασμός της στο φυσικό της μέρος, την πλατεία Τάξιμ, το κράτος τα τελευταία χρόνια φόρεσε το μανδύα της ανεκτικότητας και “επέτρεψε” στους εργάτες και εργαζόμενους να γιορτάσουν.

Όταν ο κουρδικός πληθυσμός αποφάσισε ότι ήθελε να μεταθέσει την ημερομηνία εορτασμού του Newroz από 21 Μάρτη σε 18 (σ.σ την Κυριακή), το κράτος  δεν έδωσε άδεια με το σκεπτικό ότι “Οι γιορτές δεν μετατίθενται αλλά γιορτάζονται την ίδια ημερομηνία”. Από την Κυριακή και εντεύθεν, οι Κούρδοι, αντί να ανάβουν φωτιές, κατά παράδοση του εθίμου,  για να γιορτάσουν τον ερχομό της άνοιξης, την ανθοφορία και την αφθονία της φύσης, άναβαν φωτιές για να απωθήσουν μακριά τον αέρα των δακρυγόνων.

Η λογική της απαγόρευσης που διέπει το κράτος δε σήκωνε αντίρρηση. “Γιορτή είναι όταν λέω εγώ ότι είναι έτσι, αλλιώς είναι καταστολή μέχρι θανάτου”. Τι και αν 5000 κούρδοι κατάφεραν στιγμιαία να εισέλθουν στο χώρο  διεξαγωγής του Newroz στην Ιστανμπούλ, η απάντηση ήταν ξύλο σε γυναίκες και παιδιά και άφθονα δακρυγόνα. «Αγανακτισμένοι» πολίτες επιτέθηκαν με μαχαίρια και καδρόνια σε αγωνιστές  ενώ ένας αντιπρόσωπος του κουρδικού κόμματος έχασε τη ζωή του. Πάνω από 200 συλλήψεις, δεκάδες τραυματίες και καταγγελίες για βασανιστήρια στο καρακόλι του Kadirga. Ο Haci Zengin πέθανε λόγω εκτεταμένης χρήσης δακρυγόνων. Ένας αρμόδιος της Ασφάλειας θα έβγαζε και το ιατρικό πόρισμα. Έπασχε από άσθμα (άρα δεν είχε καμία θέση εκεί). Σε φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν ωστόσο στο διαδίκτυο κατά τον διακομισμό του στο νοσοκομείο   , είναι εμφανές ότι ο Haci Zengin είχε ξυλοκοπηθεί από τις αρχές. Το περιστατικό της δολοφονίας του έλαβε χώρα στις 11 το πρωί ενώ τα αστικά μέσα δεν ανέφεραν τίποτα μέχρι τις 7 το απόγευμα. Οι τίτλοι ήταν παρόμοιοι παντού: Παρά την απαγόρευση των διαδηλώσεων για το Nevruz, οι κούρδοι έσπευσαν στους χώρους των διαδηλώσεων «νωρίτερα».

Κατά παράβαση του ίδιου του σκεπτικού, ο δήμος Εγιούπ στην Ιστανμπούλ αποφάσισε να γιορτάσει τη δική του εκδοχή του Nevruz, το Newroz, στις 19 Μαρτίου, δύο μέρες πριν την ακριβή ημερομηνία. Εκεί, το σκεπτικό του κράτους δεν ίσχυσε, αλλά αντίθετα ενίσχυσε αυτό που γίνεται από την Κυριακή: την καταστολή της συνείδησης.
Και αν είναι μάταιο να στηλιτεύσουμε την παντοδυναμία που αισθάνεται η εξουσία εδώ, άλλο τόσο ενδιαφέρον είναι να δούμε τον επίκαιρο φόβο του κράτους.

Η πολιτική της ανοχής ήταν μια τσίχλα που μασούσαν από καιρό οι ιθύνοντες της κρατικής εξουσίας. Άλλοτε με “δημοκρατικά ανοίγματα”- όπως ονόμαζαν τις πρωτοβουλίες έναρξης διαλόγου με τους Κούρδους με τους δικούς τους ανυποχώρητους όρους- άλλοτε με την τακτική της ανεκτικότητας υπό το γενικό όρο “Η Τουρκία είναι εθνοτικό μωσαϊκό εντός της οποίας όλοι οι πολιτισμοί είναι αποδεκτοί”. Το κράτος κόμπαζε και φούσκωνε τα στήθη του από περηφάνια, ανα-μασώντας  την τσίχλα της “προοδευτικής δημοκρατίας” που τώρα είναι έτοιμη να σκάσει. Και όταν οι κούρδοι, σε μια επίδειξη δημοκρατικής συνείδησης, έκαναν σαφή την απόφασή τους να ιδρύσουν μια αυτόνομη περιοχή βασισμένη σε αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες, το κράτος απάντησε με συλλήψεις. Ένα ολόκληρο κίνημα (5000 προφυλακισμένοι, στην συντριπτική πλειοψηφία τους Κούρδοι) βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη φυλακή με κατηγορία τη “συμμετοχή σε τρομοκρατικό δίκτυο”, χωρίς αποδεικτικά, χωρίς στιβαρό κατηγορητήριο.

Τη στιγμή που το κίνημα της δημοκρατικής αυτονομίας των Κούρδων αρχίζει να αποκτά μια άλλη δυναμική, τη στιγμή που οι πολιτικοί αντιφρονούντες φυλακίζονται στα πρότυπα της “δημοκρατικής Τουρκίας”, τη στιγμή που οι αντιφρονούντες στη Συρία αντιστέκονται σε ένα δολοφονικό καθεστώς, αυτή τη στιγμή επιλέγει το τουρκικό κράτος για να απαγορεύσει τον εορτασμό του πολιτικού Νεβρόζ. Αν το Νεβρόζ σημαίνει τον ερχομό της Άνοιξης, η εξεγερσιακή διάθεση των Κούρδων στις διάφορες πόλεις της Τουρκίας σημαίνει το φόβο του κράτους.