Ένας φοιτητής…
… μέλος της οργάνωσης «Τα παιδιά του Δον Κιχώτη» που βοηθάει τους άστεγους του Μπορντό, αυτοκτόνησε τις προάλλες πέφτοντας από τον τρίτο όροφο του πάρκινγκ Βικτόρ Ουγκώ. Πόση δυστυχία μπορεί να αντέξει σήμερα ένας Δον Κιχώτης; Νομίζαμε πως αυτά που έγραφε ο συγγραφέας των «Αθλίων» για άστεγους και πεινασμένους ήταν για άλλες εποχές. Τώρα, η Γαλλία ανακαλύπτει ξανά τους αθλίους της, όπως και ο υπόλοιπος δυτικός κόσμος τους δικούς του.
Την ώρα…
… που εκείνος ο φοιτητής έκανε το τραγικό σάλτο μορτάλε, επίσημη γαλλική έρευνα αποκάλυπτε πως 40.000 φοιτήτριες επιδίδονται στην πορνεία για να επιβιώσουν. Όπως έγραψε η εφημερίδα «Λιμπερασιόν», ολοένα και περισσότερες νέες προτιμούν ένα νέο είδος συγκατοίκησης: με αντάλλαγμα τη δωρεάν διαμονή, προσφέρουν τις σεξουαλικές υπηρεσίες τους σε όποιον τις σπιτώνει.
Από τη μια μεριά…
… η νεότητα που εκπορνεύεται κυριολεκτικά και μεταφορικά, σε δουλειές του ποδαριού. Από την άλλη τα γηρατειά που, αφού το περίμεναν πώς και πώς μια ζωή, διαπιστώνουν με πικρία πως το όνειρο της «ντόλτσε βίτα» του συνταξιούχου είναι φευγαλέο. Αυτές τις ανισότητες, αυτούς τους εκβιασμούς στον τόπο εργασίας ή στον τόπο κατοικίας, που εξαναγκάζουν τους ανθρώπους να υποκύπτουν στη διαφθορά, έχουμε φτάσει σήμερα να τις θεωρούμε αναπόδραστες συνέπειες της προόδου, σαν να μη μπορεί να γίνει αλλιώς. Κι όμως, κάποτε πιστεύαμε πως αυτή η πρόοδος ήταν κάτι θετικό. Ώσπου, πριν από πενήντα χρόνια ακριβώς, ο Τζον Κένεθ Γκαλμπρέιθ δημοσίευε το βιβλίο του «Η κοινωνία της αφθονίας». Ήταν μια πολεμική ενάντια στο πνεύμα της εποχής του. Το 1958, η Αμερική ζούσε στον παράδεισο μιας ραγδαίας οικονομικής ανάπτυξης. Γι΄ αυτό ακριβώς, το βιβλίο του Γκαλμπρέιθ, που ήταν τότε καθηγητής στο Χάρβαρντ, την τάραξε πολύ. Επειδή έδειχνε για πρώτη φορά τις σκοτεινές γωνιές αυτού του παραδείσου. «Αργά ή γρήγορα», έλεγε ο Γκαλμπρέιθ, «το ενδιαφέρον που δείχνουμε για την ποσότητα των παραγόμενων αγαθών, δηλαδή για την αύξηση του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, θα πρέπει να επικεντρωθεί στο μεγαλύτερο ζήτημα της ποιότητας ζωής που μας παρέχουν». Η έμφαση στην αχαλίνωτη αύξηση της παραγωγής έμπαινε στο στόχαστρο του Γκαλμπρέιθ, ο οποίος ήταν αυτός που κατέρριψε από το βάθρο του τον μύθο πως αυτή η αύξηση πρέπει να αποτελεί τον κυριότερο στόχο της ζωής μας. Πάνω στο βιβλίο του Γκαλμπρέιθ στηρίχτηκαν κατοπινοί οικονομολόγοι για να καταγγείλουν την τυφλή υποταγή της οικονομίας και της πολιτικής στη συσσώρευση υλικής «προόδου». Αυτή η συσσώρευση, έγραφαν αργότερα ο Ουίλιαμ Νόρντχαους και ο Τζέιμς Τόμπιν, παράγει εισοδηματικές ανισότητες και διαφθορά.
Στη χώρα…
… που οι καλοί τρέχουν να κρυφτούν και που η διαφθορά των πολιτών παραβγαίνει με τη διαφθορά των κυβερνώντων, χάνονται οι επιστήμονες, οι καλλιτέχνες, οι ποιητές, οι εφευρέτες. Γιατί πρώτα η ομίχλη θολώνει τη συνείδηση και κατόπιν το μυαλό. Και τότε είναι που αυτή η χώρα ξεπέφτει όσο δεν έχει ξεπέσει ποτέ άλλοτε στην ιστορία της.