Το κείμενο του Νέιθαν Μπράουν [Nathan Brown] που δημοσιεύουμε θα μπορούσε να συνοψιστεί στο ερώτημα της ιστορικής τροχιάς, του «story arc», της νεωτερικότητας και των κινήσεων που εντός της δείχνουν,  έδειχναν, ή θα μπορούσαν να δείξουν, πέραν των ορίων της. Όπως σημειώνει και ο συγγραφέας, ό,τι διακυβεύεται σε αυτό το ερώτημα δεν συμπίπτει επουδενί με την αποτίμηση που κάνει κανείς για την έκβαση που μπορεί να έχει ο ένας ή ο άλλος αγώνας. Συμβαίνει, όμως, ό,τι είναι ενδεχομενικό σε μια δοσμένη κλίμακα ανάλυσης, να μετασχηματίζεται εκ των υστέρων σε αναγκαίο, ιστορικό προϊόν καθώς θεματικοποιείται ως αντικείμενο έρευνας που αφορά ευρύτερες ιστορικές κλίμακες. Από τους συγκεκριμένους αγώνες και αντιθέσεις κάθε είδους μέχρι τους κύκλους αγώνα και από εκεί στην ίδια την ιστορική κίνηση που λέμε «κεφάλαιο» όπως αυτή δύναται να περιοδολογηθεί, η ιστορία, εντέλει, ως αποτέλεσμα του κοινωνικού ανταγωνισμού που τη διαπερνά, ξεδιπλώνεται ως πεδίο διαιώνισης και συσσώρευσης της ανελευθερίας. Οι ίδιοι οι βαθμοί ελευθερίας που υπάρχουν —οι λεγόμενες ιστορικές δυνατότητες για την ανθρώπινη χειραφέτηση— σε μια δοσμένη στιγμή της ιστορικής τροχιάς δεν μένουν ανέγγιχτοι από τη δυναμική στην οποία εμπλέκονται εντέλει ανεπιστρεπτί. Φυσικά, σε ένα σύντομο κείμενο όπως το παρόν, ένα τέτοιο ερώτημα απλά θίγεται με τρόπο που δεν θα μπορούσε να είναι ούτε κατά διάνοια εξαντλητικός. Παρά τις διαφωνίες που έχουμε σε επιμέρους θέσεις του συγγραφέα —ως προς το ερώτημα της δομής ή ως προς την αποτίμηση του χαρακτήρα του μαρξικού corpus—, το ερώτημα που ανακινεί μας επιτρέπει πράγματι να αισθανθούμε κάτι από τα αδιέξοδα που φαίνεται πως θα ορίζουν το κοινωνικό πεδίο διαπάλης στον 21ο αιώνα.

Η επιλογή και η μετάφραση του κειμένου έγιναν από τον Ν.Μ. Ευχαριστούμε και από εδώ για την επικοινωνία και την εμπιστοσύνη να δημοσιευτεί το κείμενο στο coghnorti. Η επιμέλεια ολοκληρώθηκε από τους Ν.Μ, Μ.Π. και το coghnorti.

Το κείμενο σε μορφή pdf.

λινκ στη σελίδα του κειμένου

Το κείμενο «Κομμουνισμός της Καταστροφής: Οι Χρήσεις της Καταστροφής» αποτελεί την τελευταία ενότητα της έκδοσης Hope against Hope: Writings on ecological crisis με την υπογραφή της Out of the Woods, μιας διατλαντικής συλλογικότητας που γράφει μέσα, ενάντια αλλά και πέρα από την καρδιά της οικοκτονικής αυτοκρατορίας.
Στα κείμενα της έκδοσης επιχειρείται μια απόπειρα διεύρυνσης και σύνθεσης αναλυτικών και πρακτικών εργαλείων για την ευρύτερη οικολογική κρίση, μέσα από την ανάλυση του συγκεκριμένου φαινομένου σε σχέση με τον καπιταλισμό. Η Out of the Woods επισημαίνει ότι η αναγνώριση της σημασίας και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής δεν οδηγεί εκ των πραγμάτων σε ριζοσπαστικές και επαναστατικές πολιτικές. Αντίθετα, όπως ήδη διαφαίνεται, αυτή η αναγνώριση μπορεί κάλλιστα να οδηγεί σε περαιτέρω εμβάθυνση των φυλετικών διακρίσεων, των αντιμεταναστευτικών νόμων, των πολιτικών προστατευτισμού, των επιχειρηματικών στρατηγικών άντλησης περαιτέρω κέρδους ή και των ρατσιστικών πογκρόμ στο όνομα της προστασίας του περιβάλλοντος, όπως είδαμε πρόσφατα στο ελληνικό συγκείμενο όσον αφορά την πυρκαγιά του δάσους της Δαδιάς τον Αύγουστο του 2023. Τα περιεχόμενα της συγκεκριμένης έκδοσης όμως δεν στέκονται μόνο απέναντι στον «πρακτικό πράσινο καπιταλισμό», στην «αντιδραστική οικολογία» και στον «ιμπεριαλισμό των συνόρων». Εναντιώνονται εξίσου στις λογικές του «νατουραλιστικού ρομαντισμού» και του «πράσινου αναρχισμού» που φαντασιώνονται την επιστροφή σε ένα προγενέστερο αγνό παρελθόν ή σε αυτόνομες τοπικές ζώνες, όπου οι άνθρωποι θα ζουν την ελάχιστη χρήση της τεχνολογίας, σε μία υποτιθέμενα αδιαμεσολάβητη αρμονία με τη φύση. Ξεπερνώντας τη διάκριση μεταξύ «κακής τεχνολογίας» και «καλής φύσης» και τη διχοτόμηση της ριζοσπαστικής σκέψης μεταξύ τεχνοφιλίας και τεχνοφοβίας, προτάσσουν τη cyborg αγροοικολογία, αντλώντας από τα πρώιμα κείμενα της Donna Haraway. Η cyborg αγροοικολογία εκφράζει μια προσπάθεια αναστοχασμού που διαπραγματεύεται την υιοθέτηση ή την εγκατάλειψη των σύγχρονων γεωργικών τεχνικών και τεχνολογιών με βάση τις αναγκαιότητες της παροχής τροφίμων, την άμβλυνση της συνεχιζόμενης οικολογικής καταστροφής και τη διεύρυνση των αναγκαίων πρακτικών περιβαλλοντικής επιδιόρθωσης. Αυτός ο αναστοχασμός όμως δεν εξελίσσεται πάνω σε κάποιο ψηλό γυάλινο πύργο αλλά σε άμεση αλληλεπίδραση με τα περιεχόμενα που έχουν θέσει κινήματα όπως το αγροτικό κίνημα της La Via Campesina και άλλες συλλογικές διεκδικήσεις, όπως αυτές των ιθαγενών υπερασπιστών του νερού που αντιτίθενται στους υπερεθνικούς αγωγούς, των μετανάστ(ρι)ών που μάχονται ενάντια στον ιμπεριαλισμό των συνόρων, των αγώνων για τη ζωή των μαύρων στο Φέργκιουσον και στη Μινεάπολη, των κοινωνικών απαιτήσεων για ασφαλές νερό στο Φλιντ και πιο πρόσφατα στην Καλιφόρνια.
Επιπροσθέτως τα περιεχόμενα της έκδοσης, και ιδιαίτερα το κείμενο που μεταφράστηκε, επιδιώκουν μέσα από τα χαλάσματα να ανασύρουν θραύσματα που συνθέτουν αυτό που οι Out of the Woods αποκαλούν «Κομμουνισμό της Καταστροφής». Δηλαδή αισθήματα αλληλεγγύης, χειρονομίες αντίστασης και αυτοοργανωμένες διεκδικήσεις αλληλοβοήθειας που αναδύονται εν μέσω των πολυπαραγοντικών καταστροφικών φαινομένων και επιδρούν αντίστροφα σε σχέση με την όξυνση των ανισοτήτων, τον πολλαπλασιασμό των ακροδεξιών κινημάτων και την ευρύτερη επιβολή της στρατιωτικοποιημένης λιτότητας. Αισθήματα και πρακτικές που—κατά την άποψη των Out of the Woods—δύναται να κυοφορούν βαθύτερες αρνήσεις από ό,τι η επιθυμία για την επιστροφή στην (καπιταλιστική) κανονικότητα και μπορούν ίσως, αν επεκταθούν στο χρόνο και στο χώρο, να αποτελέσουν εφαλτήρια προς ένα συλλογικό και αλληλέγγυο κλιματικό μέλλον.
Παρά τις όποιες διαφωνίες μας σε επιμέρους προσεγγίσεις της ομάδας, πιστεύουμε πως η θεώρησή της συμβάλει στην ανάδειξη των καίριων ζητημάτων της εποχής μας.

Μετάφραση και επιμέλεια: Μ.Π. και Β.Σ.

Λινκ για τη μετάφραση

λινκ για το pdf

Ο Άντον Πάνεκουκ τον Ιούλιο του 1909 δημοσίευσε στην εφημερίδα Leipziger Volkszeitung ένα σύντομο κείμενο στη στήλη αλληλογραφίας του εντύπου, με θέμα την υποβάθμιση και καταστροφή της φύσης από τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής. Παρά τον ευκαιριακό χαρακτήρα του κειμένου και τη συντομία του, ο Πάνεκουκ καταφέρνει να επισημάνει τα στοιχειώδη σημεία που αφορούν τον τρόπο που σχετίζεται ο πολιτισμός του κεφαλαίου με τον φυσικό κόσμο. Από τη μια, ο καπιταλισμός τείνει να αντικαθιστά τα τοπικά συστήματα παραγωγής και κατανάλωσης από ένα υλικο-κοινωνικό μεταβολισμό που αναπτύσσεται σε ολόκληρο τον πλανήτη και σε κλίμακες που δεν έχουν ιστορικό προηγούμενο. Από την άλλη, αυτή η χωρίς μέτρο μεγέθυνση συμβαίνει τυφλά, υπό τις επιταγές του καταναγκασμού συσσώρευσης. Το αποτέλεσμα αυτής της λογικής είναι τα στοιχεία του φυσικού κόσμου να μετρούν κοινωνικά μόνο στο βαθμό που μπορούν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να χρησιμεύσουν για την κερδοφορία του κεφαλαίου, η δε επίγνωση των καταστροφικών επιπτώσεων που έχει η κυριαρχία πάνω στη φύση να μην μπορεί να λειτουργήσει ως γνώμονας για τη ριζική αλλαγή πλεύσης.

Link για τη μετάφραση