Public or Private? Alin ang nararapat sa iyong anak?

May9

Lagi na ay gusto nating maibigay ang pinakamainam o pinakamahusay para sa ating pamilya, lalo na sa pag-aaral ng ating mga anak. Ito ay dahil matibay ang ating paniniwala na ang edukasyon ang pinakamatatag na pundasyon ng pagkatao ng ating mga anak at krusyal ito upang maihanda siya sa pagsuong sa mga hamon ng buhay sa kanyang paglaki. Kaya saan ba mas mapapabuti ang ating mga anak?

Sa pagpili ng paaralan, mahalaga ding isaalang-alang natin ang maraming bagay gaya ng distansya mula sa ating bahay, populasyon o dami ng mag-aaral, reputasyon ng mismong paaralan, mga guro at mag-aaral nito, pribado ba o pampubliko at siyempre, kung gaano karaming panahon ang maaari nating ilaan sa pagsubaybay sa ating mga anak. Aminin na natin, kahit saang paaralan natin ipasok ang ating mga anak ay napakahalaga ng ating suporta at paggabay bilang mga magulang lalo pa at mas maraming oras ang ginugugol ng ating mga anak sa ating piling kaysa sa loob ng paaralan. Ang pagtutok sa pag-aaral ng ating mga anak ay tungkulin at responsibilidad nating mga magulang at hindi lamang trabaho ng kanilang mga guro. Sa tahanan nag-uumpisa ang pagkamulat at pagkatuto ng ating mga anak.

Sa isang online group na kinabibilangan ko, may isang member na nagtanong kung saan mas mainam na pag-aralin ang kanyang anak. Isa siyang OFW at nakatakda na namang mangibang-bayan para magtrabaho kaya ang magulang niya ang maiiwan para mag-alaga sa kanyang anak. Nais niyang patuloy na pag-aralin ang anak sa private school pero tutol ang kanyang ina lalo pa’t aabot din sa 30k ang magagastos sa nasabing private school. Hindi niya alam kung susundin ang kanyang ina o itutuloy na lang ang naunang plano na sa private school pag-aralin ang anak na nasa kindergarten pa lang.

Marami ang nagpayong sundin niya ang plano niya lalo pa’t siya naman ang gagastos at anak naman niya ang involved. Mas matututukan daw sa private school ang kanyang anak kumpara sa public school. Totoo din naman, pero depende pa rin sa kung anong private school mag-aaral ang bata. Me mga private school na kasi ngayon na mahal na ngang maningil pero hindi rin naman mahusay ang sistema ng pagtuturo, ginawa na lang negosyo ang edukasyon at hindi na sa layuning makatulong na paunlarin ang kaalaman at kakayahan ng mga bata.

Sa dami ng estudyante sa public school, mapipilitan ang anak mo na magsumikap para makasabay sa kanyang mga kaklase para hindi siya mapag-iwanan. Sa kabilang banda, pwede namang tamarin na lang siyang mag-aral lalo na kung wala din namang sapat na suporta ang kanyang pamilya sa kanyang pag-aaral. Me mga magulang kasi na nagpapakasapat nang maipasok sa public school ang mga anak, sapat na ang mabigyan sila ng baon sa araw-araw pero hindi naman kinukumusta kung ano na ang inabot ng pag-aaral niya.

May ilang mga bagay na dapat ikunsidera sa pagpili ng pag-aaralan ng ating mga anak:

1. Kilalanin ang ating anak, wala ba siyang ibang kalagayan na kailangan ng natatanging atensyon? Dahil kung meron siyang mga natatanging pangangailangan o kalagayan mas maigi sigurong sa private school siya papasukin dahil mas mapagtutuonan ng pansin ang kanyang mga pangangailangan sa private school dahil pili at mas kakaunti ang mga estudyante.

2. Kung mangungutang rin lang ng pambayad sa tuition, wag nang ipilit na mag private school ang anak. Saka na lang ipasok ang bata sa pangarap niyang private school pag meron nang sapat na badyet. Tandaan, mas malaki ang gagastusin ng anak pag nag-aral na siya sa college.

3. Hindi porke’t me pera ka, private school na agad. Hindi lahat ng private school ay mataas ang kalidad pero kadalasan iyung mga matataas talagang kalidad na private school; mataas din talaga ang halaga ng babayaran. Hindi naman ikamamatay ng bata kung ipapasok mo siya sa public school dahil siguradong mga LET passers ang mga guro dito at dumaan sa masalimuot na training bago maging ganap na guro.

4. Kung ipapasok sa public school ang anak, siguraduhing andun ang suporta para sa kanyang mga aktibidad at iba pang mga pangangailangan. May mga babayaran pa rin at mga paga-ambagan dahil maliit ang nakalaan na budget para sa renovation at pagpapagawa ng mga bagong silid-aralan. Kung hindi kayang mag-ambag ng pera, mag-ambag ng panahon at lakas-paggawa kapag merong mga brigada eskuwela atbp aktibidad sa eskuwela. Lahat ng ito ay para sa ating mga anak.

5. Kung may gagawing di maganda ang ating mga anak; sa public school man o private school, pumunta po tayo kapag ipinatawag ng guro bilang respeto sa guro at sa kapwa nating magulang. Para na rin maiwasan ang mga hidwaan sa pagitan ng mga magulang at ng mga bata.

Anuman ang piliin nating paaralan, pakatandaan na mas mahaba pa rin ang panahong kapiling natin ang ating mga anak kaysa sa panahong inilalanila sa paaralan. Tungkulin pa rin ng magulang ang paghubog sa anak sa kagandahang-asal upang hindi sila maging problema ng kanilang mga guro at kamag-aral sa paaralan.

When babies become bullies

Jul8

Batay sa karanasan ay karaniwang nakakaranas ng bullying ang isang bata pag siya ay nag-aaral na.  Pero paano ba pakikitunguhan ang isang bully na halos kalalampas pa lang sa pagka-baby?

Merong isang makulit na bata sa neighborhood namin, pero hindi ito simpleng kulit lang.  Dahil nananakit siya ng ibang bata pero may mga pagkakataong naninira din ng property ng mga kapit-bahay nila.  Minsan, hinataw niya ng kahoy ang pintuan namin at nang pagsabihan ko, tumingin lang nang diretso sa mata ko sabay baling sa kalaro niya at ang sabi ay: “dun na nga lang tayo sa kabila maglaro.”  Medyo ilag ang mga kapit-bahay namin sa batang ito dahil siya ay anak ng isang pulis.  Pero sabi ko nga sa mga kapit-bahay namin, kung hindi natin siya pagsasabihan, aakalain niyang tama ang ginagawa niya at uulit-ulitin niya ito.  Katwiran nila, ayaw nilang makabangga ang magulang ng bata dahil siguradong magsusumbong ang bata pag sinita o pinagalitan ng iba.  Dito na pumapasok ang kumplikasyon: hihintayin pa bang anak natin ang masaktan bago tayo tumindig bilang nakatatanda?

Dati-rati, ang nagiging isyu ay ang sobrang higpit o sobrang lupit ng pagpapalaki sa mga bata.  Never din naman akong pumabor sa pananakit bilang pamamaraan ng pagdidisiplina pero hindi rin naman siguro dapat maging sobrang luwag sa ating mga anak.  Tandaang mas madali pa ring hubugin ang isipang mura pa kaysa maghabol tayo pag sila ay lumaki na.  Hindi naman kailangang paluin, simpleng values lang ng paggalang sa iba, lalo na sa mga nakatatanda at maging sa mga kapwa bata; matibay-tibay na itong pundasyon kung paano itatakda ang social behaviour ng isang bata.

Ang alarming dito, napakabata ng “bully” na tinutukoy ko; halos 4 years old lang.  At kung nangingilag sa kanya ang mga tao ngayon dahil lang anak siya ng pulis, hindi rin ito nagbibigay ng tamang values sa bata hinggil sa authority; porke’t anak ng pulis walang sinasanto?  Ano ang magiging kaibhan niya sa mga pulis na utak-pulbura paglaki niya?  Hindi na pinag-uusapan pa dito kung anong klaseng pulis ang kanyang ama dahil hindi ko rin ganoon kakilala ang kanilang pamilya pero hindi naman dapat maging malaking usapin ito sa pagpapanuto sa mga bata.

Madalas akong masabihan ng nanay ko sa pagpapanuto sa mga bata na hindi ko anak. May kani-kaniyang paraan daw ang mga magulang sa pagdisiplina sa kanilang mga anak at di ko na ito dapat pakialaman.  Oo, hindi naman ako perpektong ina pero alam ko kung anong mga values ang dapat na matutunan ng mga bata dahil dumaan din ako sa pagiging bata at ipinagpapasalamat ko ang pagiging mahigpit ng mga magulang ko sa akin na nakatulong sa wastong pagtingin sa mga bagay-bagay nang ako’y lumaki na. Nakakalungkot lang kasing manahimik na lang kung nakikita mong may mga batang nagiging lampas na ang pag-asal pero hindi naman napupuna o naiwawasto ng mga tao sa paligid nila kaya nahihirati sa mga maling gawi. Sabi nga, it takes a village to raise a child. Kritikal ang kapaligirang kinalakihan sa paghubog ng pagkatao ng isang bata. hindi lang ito responsibilidad ng mga magulang at kamag-anak kundi ng buong pamayanan.

Malupit na ang mundo. Hindi natin kailangang magpalaki ng mga batang magiging mga siga o hari-harian sa lipunan. ang kailangan ng lipunang ito ay mga batang may malinaw na pagtukoy ng tama at mali, alam kung paano rumespeto sa iba at magpahalaga sa nararamdaman ng ibang tao nang hindi naman nawawala ang pagpapahalaga sa mga personal na pagtingin at pananaw. Malay natin, maaaring ang mga batang hinubog nang maayos ang magiging pag-asa ng mundong ito sa hinaharap. 🙂

Tulong-tulong pag may time…mga mabibigat na gawaing pinagagaan ng bonding-tulongan sa pamilya

Jan16

Sa ating lipunan, karaniwan nang nakaatang sa balikat ng mga kananayan ang pagmimintina ng tahanan at tungkulin naman ng mga katatayan ang magtrabaho para sa mga gastusin ng pamilya.  Pero sa panahong ito, hindi na gaanong strikto ang ganitong pagkakahati ng mga gawain.  Sa paiba-ibang demand ng mga employer, hindi na bibihirang magkabaliktad ang mga roles na nabanggit.  Pero kahit pa may trabaho din ang nanay, hindi maiiwasang sa kanya pa rin nakaatang ang pagtitiyak sa mga usapin sa loob ng tahanan.  Ano ba ang pinakamahirap na mga gawain ng sa loob ng ating tahanan?

1.  Pagbabadyet – sa hirap ng buhay ngayon, isang higanteng hamon ang pagkasyahin ang sweldong hindi nadadagdagan sa mga gastusing patuloy na tumataas.  Dapat lang matutong magbawas ng gastusin at konsumo ang buong pamilya, ang pagtitipid ay hindi lang problema ng nagbabadyet.  Unahin muna ang mga “needs” (ang pinakabatayang mga pangangailangan gaya ng pagkain, damit, kuryente, tubig, edukasyon at kalusugan)  kesa sa “wants” (bagong cellphone, gadgets, appliances atbp na di naman talagang kailangan).  Mas mainam kung bawat miyembro ng pamilya ay may “savings” para makita ng bawat isa kung gaano kahalaga ang may impok at hindi masanay sa “bilmoko” attitude.

2.  Paglilinis – habang lumalaki ang pamilya, dumarami ang kailangang asikasuhin at siguradong hindi ito kakayanin ng isang tao lang.  Turuan ang bawat miyembro ng pamilya ng prinsipyo ng mga chef na “CLAYGO” o “clean as you go”, ibig sabihin, huwag nang ipunin pa ang mga dumi, pulutin ang maliliit na kalat at linisin ang sariling mga kalat.  Huwag laging umasa sa general cleaning kung kailan naipon na ang mga dumi, kumapal na ang alikabok at mas matrabaho na ang paglilinis.  Kung may mga anak na pwede nang bigyan ng task, ipaubaya na sa kanila ang mga simpleng gawaing pagwawalis, pagpupunas, pagliligpit ng tinulugan atbpng magagaang na gawain, training nila ito para sa mas mabibigat na responsibilidad sa hinaharap.

3.  Pagluluto – mas mainam na hindi lang iisang tao ang nagluluto para sa buong pamilya.  Kung kakayanin, mag-delegate sa iba pang miyembro ng pamilya; halimbawa; si ate ang magluluto ng almusal, si kuya sa lunch, etc pero dapat siguruhing hindi ito babangga sa iskedyul nila sa eskwela na priority dapat ng mga bata.  Ang mga mas batang miyembro ng pamilya ay pwedeng paghugasin ng gulay, isama sa pamamalengke o patulungin sa paghahanda ng makakain.  Sa ganito kasi, matuturuan ang mga bata na mag-effort para me makain at hindi iyung tipong tatawagin na lang para kumain at pagkatapos kumain ay iiwan na lang ang pinagkainan.  Itoka din ang iskedyul ng pagliligpit ng kinainan at paghuhugas ng pinggan kahit may pasok sa eskwela, ang bata ay dapat maagang turuang maglaan ng panahon sa paggampan ng gawaing bahay dahil ang mga gawain sa bahay ay gawain ng bawat-isa sa atin habang-buhay at siguradong kakailanganin ng bawat isa ang skill na ito para pumasa sa kanilang mga in-laws, hehe! 

4.  Paglalaba – kung once-a-week lang ang paglalaba, siguraduhing i-prioritize ang mga uniporme para hindi na lalabhan pa nang hiwalay ang mga ito, sayang sa tubig at sabon.  Ipakita at ituro sa mga bata ang proseso ng paglalaba at kung malaki-laki na sila ay i-delegate silang magsampay o magbanlaw.  Turuan ang mga batang maglaba ng sarili nilang mga underwear atbp maliliit na piraso ng damit gaya ng panyo, medyas at bimpo; ito ang magiging praktisan nila sa paglalaba at pagpapaputi ng mas malalaki at maseselang mga damit.  Hindi dapat sundin ang ipinapakita sa mga patalastas ng sabong panlaba na nanay lang ang namumroblema sa pag-aalis ng mga mantsa; ituro sa mga bata na kung maagang masisira at mamamantsahan ang kanilang mga damit ay hindi sila agad-agad maibibili ng bago.

5.  Pagsusulsi, pananahi at pagtatagpi – kanina lang ay sinusulsihan ko ang kubrekamang pinunit ng aking makulit na tsikiting at sa laki ng punit, nakakapagod ding tahiin.  Kaya naisip kong pag malaki-laki na si kulit ay ipapakita ko kung paano magsulsi para pag marunong na siya ay siya na lang ang magtatahi sa mga damit na mapupunit niya sa kalikutan niya.  Basic life skill ito na dapat matutuhan talaga ng mga bata at hindi lang bilang mga project sa eskwela dahil hindi pwedeng wala silang mapupunit na damit o matatanggal na butones o matatastas na laylayan sa buong buhay nila at dapat kaya nila itong remedyuhan kahit wala si nanay, di ba?

Kung pinagtutulungan at hinaharap nang sama-sama, hindi sana magiging ganoon kabigat ang housekeeping para sa mga nanay at tatay na nakatoka rito.  Tandaan na ang tahanan ang unang paaralan ng ating mga anak at ang maagang pagkamulat at pagkatuto ng kasipagan, kasinupan at pagiging responsable sa kanyang mga tungkulin ay mga katangiang magagamit nila sa kanilang pagsuong sa mga hamon ng buhay paglaki nila.

O, ano pang hinihintay?  Tama na ang computer at tanungin ang mga bata kung gusto ba nilang magluto ng espesyal na hapunan para kay tatay o nanay na pagod sa trabaho…matipid na bonding para sa mga panahong dapat maghigpit ng sinturon.

2013 in review; matumal pero malaman

Jan12

The WordPress.com stats helper monkeys prepared a 2013 annual report for this blog.

carview.php?tsp=

Here’s an excerpt:

The concert hall at the Sydney Opera House holds 2,700 people. This blog was viewed about 12,000 times in 2013. If it were a concert at Sydney Opera House, it would take about 4 sold-out performances for that many people to see it.

Click here to see the complete report.

Litanya ng isang Ina

Sep14

Madaling maging pessimist sa mundong itong puno ng mga matitingkad na negatibo at mapupusyaw na positibo.  Pero bilang magulang hindi tayo pwedeng magsawalang-kibo at ipagwalang-bahala ang karimarimarim na estado ng ating lipunan dahil ito ang mamanahin ng ating mga anak at ng susunod na henerasyon.

Ang artikulong ito ay ibinunsod ng isang tawag, isang kakilala ang maagang nagwakas ang buhay.  Hindi sa anumang malubhang sakit o aksidente ngunit sa kamay ng mga sundalo ng pamahalaan na nagnanais magpalaganap ng kapayapaan sa mga liblib na probinsya sa pamamagitan ng pagtugis sa mga grupong sumasalungat sa mga programa ng pamahalaan.  Hindi na ako nagtatakang ang isang mahinhin at tahimik na dalaga ay nasawi sa isang umaatikabong labanan sa bundok.  Ang bulok na sistemang iniiralan natin ang nagtutulak sa pinakamahihinahon na mga anak ng bayan para pumanig sa dahas na pantapat sa marahas na reyalidad ng ating pamumuhay.  Ang mga tao raw na tahimik, parang bulkan kung magalit.  Lumagpas na siguro sa hangganan ang pagtitimpi ng mga kababayang harap-harapang hinahalibas ng mga kawalanghiyaan ng mga makapangyarihan.  

Sinong hindi magngingitngit?  Tayo raw ang boss pero kung pangatwiranan tayo ng ating mahal na “tagapaglingkod” ay punong-puno ng pagmamaliit sa ating kakayahang magsuri at mag-analisa ng mga bagay-bagay.  Marami ang magtatanggol na hindi lang ang presidente ang may pananagutan sa pagpapatakbo ng isang bansa, lalo na ang kanyang mga matatalinong edukadong mga tagapagsalita na talaga namang hindi mapapangatwiranan ng mga simpleng manong at manang na hindi nakatungtong sa mga paaralan.  Pero mahirap ipangatwiran ang nagdudumilat na mga ebidensya ng kawalang-hustisya sa ating lipunan.  Hindi ko kailangan ng doctorate degree para sabihing ang ating mga kababayan ay napagkakaitan ng tulong na nararapat lamang para sa atin pero napupunta sa mga hidhid at gahaman sa kayamanan at kapangyarihan.  At hindi lang iisang tao ang tinutukoy ko, alam naman siguro natin kung sino ang sino.

Tayo daw ang boss, pero hindi natin siya malapitan sa oras ng pangangailangan.  Sandamakmak na aroganteng bodyguards ang nakapaligid na handang sumaway sa sinumang hindi miyembro ng alta syudad na mangangahas lumapit sa pinakamakapangyarihang nilalang ng ating bansa.  Pero ang importanteng taong ito, isang sulat lang, aksyon agad ang mga nasa poder.  Wala daw tiwala sa NBI kaya sa pangulo pa nagpahatid sa Kampo Krame para isuko ang sarili. Iba talaga ang tinitingnan sa tinititigan.  Samantalang napakahaba ng pila sa mga pampublikong hospital, sa PCSO at sa mga Lotto outlets.  Maraming nangangailangan pero bakit sila lang ang pinapansin at tinutulungan?

Higit sa lahat, isa akong ina.  Inang nagtitiyagang pumila sa mga kulang sa pondong mga health center para maibigay ang mga pangkalusugang pangangailangan ng aking anak.  Magtitiyaga rin akong turuan at tulungan ang aking anak na makakuha ng mga scholarships para pondohan ang kanyang pag-aaral na dapat sana’y priority ng gobyerno.  Titiisin kong pagpasa-pasahan ako ng public health centers o hospital na walang sapat na training o kakayahang tugunan ang pangangailangan ng napakaraming mahihirap.  Magtatrabaho ako kahit sa bahay para may maihain araw-araw sa aking pamilya at may maidagdag sa kapos na sweldo ng asawang manggagawa.  Magbabayad ako ng buwis sa bawat pagkaing bibilhin at serbisyo ng gobyernong gagamitin kahit na may mga bill pa sa kuryente at tubig na dapat ding bayaran.  Pero alam ko sa kabila ng lahat,  hindi sapat ang sariling sikap.  Dapat mapagtanto ng ating maangas na pangulo na anumang kapangyarihang tinatamasa niya ngayon ay mula sa kalyuhing mga palad ng mga maliliit na mga taong nagtataguyod sa ating bansa.  Hindi man ako kasingedukada ng mga alipores ng palasyo, hindi ako bulag, pipi at bingi sa reyalidad.  Alam kong may magagawa at may dapat gawin ang pamahalaan para maresolba ang mga pangunahing isyung kinakaharap ng ating bayan.

Isa akong ina pero hindi lang ina.  Tao akong may kakayahang mag-ambag ng lakas at kakayahan para sa tunay at matagalang pagbabago.  Marami pa ang tulad ko, sana ay wag tayong pumayag na ganito kabulok ang bansang mamanahin ng ating mga anak. 

 

Ang martsa sa Luneta at ang ating mga indibidwal na pagpapahalaga

Aug28

I’m baaaaack…with a vengeance, harharhar!

Napakatagal ko nang gustong muling ibalik ang tamis ng aking love affair sa mga followers ng blog na ito subalit may mga pangyayaring gusto man nating ilagay sa ating kontrol ay tila tuyong buhanging lumulusot sa pagitan ng ating mga nakakuyom na daliri.

Sa mahabang panahong inulila ko ang blog na ito, napakaraming ideya ang naghuhumiyaw sa aking isip; nagmamakaawang matalakay sa isang maikling post na bubuhay sa naghihingalo kong blog.

Kaya umpisahan natin sa pinakamainit na isyu, ang pork barrel scam na nagtulak sa libu-libo nating kababayang lumabas mula sa kanilang mga bahay sa panahon ng maulang holiday upang maki-jamming sa luneta kasama ang mga naglakas-loob na ring magpahayag ng kanilang saloobin.  Nakakalungkot nga lang na may mga kababayan tayong pumunta sa Luneta hindi para sa original purpose ng protesta kundi upang maki-uso at para may mai-share sa kanilang mga facebook accounts (na di naman maikakailang malaki ang naging papel sa pagtatagumpay ng nasabing martsa).  Bato-bato sa langit, huwag sa akin magalit.  Pasintabi na lang sa mga tatamaan, ako nama’y naghahayag lang ng aking pananaw.

Sa kabila nito, sa mga tunay na nakakaunawa sa pambababoy na ginawa sa taumbayan ng mga nasa likod ng nasabing pandarambong, injustice sa baboy na lagi siyang nadadawit sa kasibaan ng ilang ganid sa kwarta at kapangyarihan.  Ang baboy kasi, hindi choosy pero pag busog na ay tumitigil ding kumain.  Alam kasi ng baboy na pwede niyang ikamatay ang sobrang kasibaan pero hindi ganyan ang nature ng mga nasa likod ng nasabing pandarambong dahil ang gusto lang lagi nila ay magkamal nang higit pa sa nararapat at kinakailangan.

Kung susuriin natin ang ating values, sa kondisyon ng lipunang obsessed sa upgrading, nape-pressure tayong makisabay sa kung ano ang “in”, kahit pa labas ito sa ating “means”.  Labas pa sa isyu ng survival, mas pressured tayong sundin ang lahat ng ating wants dahil nga ito ang trend.

Bilang nanay, alam kong darating ang panahon na si tsikiting ay maghahanap ng mga makabagong gadgets para makasabay sa kanyang mga kaklase, kaibigan at iba pang nakakasalamuha pero sasagutin ko lang siya ng: “anak, di mo pa naman kailangan ang ganuong mga kagamitan, baka makasira lang sa pag-aaral mo iyan.  Hala, lumabas ka at makipaglaro para pawis-pawisan ka naman.” Dahil mas gugustuhin ko pang ilaan ang perang pambili sa mga mamahaling gadgets sa pag-iimpok para sa kanyang kinabukasan lalo pa’t alam kong wala tayong aasahang ayuda mula sa gobyerno sa usaping ito.  Hindi ba’t ang perang para sana sa edukasyon at kalusugan ng mga mamamayan ay ginagastos para sa luho ng iilang walang konsensya sa lipunan?   

Saludo pa rin naman tayo sa mga nag-martsa sa Luneta noong maulang Lunes pero sana ay hindi magtapos duon ang ating mga pagsisikap para ihanda ang isang maaliwalas na kinabukasan para sa susunod na salinlahi.  Busisiin din natin ang ating mga indibidwal na lifestyle na ipapamana sa ating mga anak.  Sila ba ay naitataguyod sa isang maluho pero kwestyonableng kapaligiran o sa simple at tapat na pamumuhay?

Ang sabi nga, nag-uumpisa ang lahat sa loob ng tahanan.  Susi sa lahat kung anong klaseng mga pagpapahalaga ang ipamamana natin sa ating mga anak para itakda kung magiging anong klaseng mga tao sila sa hinaharap.

Sabi ng matatanda

Jan15

Parang kailan lang.  Ang nilalang na iniire ko sa mundong ito ay sasapit na sa kanyang unang kaarawan.  Unti-unti ay bubuo siya ng sarili niyang pagkatao ayon na rin sa paggabay at paghubog sa kanya ng kanyang mga magulang at ng mga taong nakapaligid at direktang nakakaimpluwensiya sa kanya.

Bilang isang ina, kumukuha ako ng aral at mga karanasan sa aking ina at lola.  Experience is the best teacher ika nga.  Gayunpaman, may mga paniniwalang bagamat hindi ko maunawaan ay sinunod ko…dahil sabi nila at may tiwala naman ako sa mga nagpalaki sa akin.  Wala namang mawawala kung susundin at mas nakakatakot ang mga consequence kapag sinuway ang sabi ng mga matatanda.

1.  Huwag paliliguan ang bata kung biyernes para hindi maging sipunin at sakitin.  Ang tatay ko ang malimit magpaalala nito na madalas ko namang suwayin lalo na kung mainit ang panahon.  Kaya ito lagi ang singil ng tatay ko kapag nalalaman niyang sinisipon o inuubo ang bata.

2.  Kapag naunang umupo ang bata kaysa lumabas ang unang ngipin, matatagalan bago mag-ngipin ang bata.  Naunang nag-ngipin ang anak ko bago siya natutong umupo kaya hindi ko kinailangang “pigilan” siyang matutong umupo na alam kong ginagawa ng ilang nanay na nahuling mag-ngipin ang anak.

3.  Pahiran ng mantikilya ang gilagid ng batang nagngingipin para hindi maselan ang pagngingipin.  May mga batang nagtatae o nilalagnat kapag tinutubuan ng ngipin.  Pinahiran ko ng mantikilya ang gilagid ng anak ko at parang walang anumang lumabas ang kanyang mga ngipin.  Hindi ko alam kung mas pinapadulas ba ng mantikilya ang paglabas ng mga ngipin pero sinunod ko ang paniniwalang ito.

4.  Laging magsabit ng blessed medallion o punglo ng bala sa damit ng bata para hindi lapitan ng masasamang espiritu.  Sinunod ko rin ito, better safe than sorry lalo pa’t sa modernong mundo natin ay marami pa ring bagay na hindi maipaliwanag at maunawaan ng modernong siyensiya.

5.  Lagyan ng krus sa noo ang baby gamit ang pulang lipstick kapag dadalhin sa ilang na lugar (bukid, bundok, etc).  Ginawa ko rin ito nang dalhin namin si baby sa probinsya dahil wala namang mawawala kung susundin at ayokong isugal ang kalusugan ng anak ko sa mga bagay na tanging mga albularyo lang ang makakapagpaliwanag.

6.  Huwag ihaharap ang baby sa salamin para hindi ito madalas mahulog.  Lagi kong inihaharap sa salamin ang anak ko para makita niya kung gaano siya ka-cute; umiiyak man o tumatawa.  Ilang pagkakataon na rin siyang nauntog at may isang pagkakataong nahulog siya sa kama pero simula noon ay mas mahigpit na ang ginagawa naming pagbabantay lalo pa’t napakalikot ni baby.

7.  Huwag kakargahin agad ang bata kapag pagod o kagagaling lang sa labas dahil baka mausog ang bata.  Lawayan sa tiyan o talampakan para makontra ang usog.  Ang scientific explanation nito ay kung pagod o gutom ang isang tao, may tendency siyang manghigop ng energy ng ibang taong mas mahina ang level ng energy sa kanya.  Alam nating napaka-vulnerable pa ng immune system ng mga bata kaya napaka-susceptible nila sa iba’t-ibang sakit na maaaring dala natin mula sa labas ng bahay.  Kaya to be on the safe side, huwag munang kakargahin ang baby kung pagod.

8.   Huwag direktang purihin ang katabaan o kabigatan ng isang bata dahil baka daw magkasakit ito.  Kaugalian ng mga nanay na magsabi ng “pwera usog” pag may pumupuri o direktang humahanga sa katabaan o kalusugan ng kanyang anak.  Ginagawa ko rin ito to be on the safe side.

Hindi lahat ng makaluma ay outdated o obsolete kung paanong hindi lahat ng moderno ay angkop at kapaki-pakinabang.  Pero sa isang inang tulad ko, habang may mga bagay sa mundong ito na hindi maipaliwanag o matugunan ng modernong kaisipan; sa tingin ko ay wala namang masamang magtiwala sa dunong (wisdom) ng karanasan.  Basta ang mahalaga, hindi natin ipinapagwalang-bahala ang mga bagay na maaaring makaapekto sa ating mga anak.

Kayo mga nanay…ano pang maidadagdag ninyo sa listahan ko?

 

Ang ina bilang manunulat

Jan15

Priority ko man sa yugtong ito ng buhay ko ang pagpapalaki sa aking tsikiting, alam kong hinding-hindi ko maiaalis sa aking sistema ang pagsusulat.  Sa pagbasa sa annual report  ng wordpress sa blog na ito, napag-isip-isip ko na kailangan ko pang paghusayin ang aking sistema sa pagbo-blog upang ang aking pagiging nanay ay magsilbing balon ng inspirasyon at hindi pader ng sagabal sa aking pagsusulat.

Iba rin kasi pag alam mong maski papaano ay may nagbabasa sa isinusulat mo.  Hindi pwedeng masyadong AKO, dapat ay mas TAYO ang tono at tema.  Hindi ko man inasahan ay mayroon akong obligasyon sa aking mga mambabasa kaya hindi rin naman ubrang basta makapagsulat lang o di kaya ay isulat dito ang dapat sana ay sinasabi ko nang diretso sa isang partikular na tao sa aking buhay, hehe.  Ayoko namang maging pampublikong diary ko ang blog na ito, di ba?

Sa mga followers at naliligaw sa blog na ito; bigyan niyo naman ako ng ideya kung ano ang gusto ninyong malaman o isulat ng isang ordinaryong ina na katulad ko.  Baka kasi nakakaburyong na pag puro tungkol sa kananayan ang isinusulat ko pero siempre hindi maiiwasan ang ganoong paksa kasi ito nga ang pamagat ng blog na ito, di ba!

Kaya habang wala pa ang mga suggestions, isusulat ko muna ang paksang gamay na gamay ko: ang pagiging nanay na nagtatangkang maging manunulat.

2012 in review: maski papaano nairaos ang 2012!!! Salamat sa lahat ng viewers at followers!!!

Jan15

The WordPress.com stats helper monkeys prepared a 2012 annual report for this blog.

carview.php?tsp=

Here’s an excerpt:

600 people reached the top of Mt. Everest in 2012. This blog got about 4,000 views in 2012. If every person who reached the top of Mt. Everest viewed this blog, it would have taken 7 years to get that many views.

Click here to see the complete report.

Confessions of a big momma

Oct31

Marami na ang nasabi at naisulat hinggil sa mga nanay na matapos manganak ay mabilis naibalik ang dating hugis at kaseksihan.  Sad to say, hindi ako kasama sa mga pinagpalang nilalang na ito.  Nabibilang ako sa higit na nakararaming mga ina na namaalam na sa dati nilang mga kaseksihan at niyakap na ang bago nilang pigurang dala ng pagiging ina.  Ano bang mas katawa-tawa kaysa sa mga big at fat na mga momma?  Sa lipunang mapanghusga, sinumang hindi pumasa sa kanilang panlasa ay nagiging sentro ng komedya.

Dalaga pa lang ako ay isa na akong chabelita o medyo malaman para sa panlasa ng figure-conscious at reed-thin model-crazy nating lipunan.  Nanatiling ganito ang aking figure kahit pa stressed ako sa aking college at non-existent love life; in-short, wala na akong panahon para sa mga totoo at disenteng meals.  Sabi ng nanay ko; sumpa na raw ito ng aming lahi.  Likas kasing lumolobo ang mga figure ng mga kababaihan sa aming angkan oras na magbuntis at manganak na.  Itinanim ko sa aking isipan na lalabanan ko ang sumpang ito kahit anong mangyari.

Nagawa ko naman ang lihim kong adhikain nang piliin ko ang isang active lifestyle mula sa purely academic at sedentary lifestyle na nakasanayan ko.  Nag-improve ang aking figure kahit pa sabihing hindi pa rin papasa sa mga naglipanang talent scouts na naghahanap ng mga susunod na paghuhubarin sa harap at likod ng camera.  Pero for a while, I was confident of my looks and I really liked kung anuman ang nakikita ko sa salamin.

Ngunit talaga yatang hindi matatakasan ang itinakda.  Natuto akong umibig at nagpasyang sumakay sa bandwagon ng mga magsing-irog na naghahanap ng dagdag na kumplikasyon sa buhay; ang pagpapamilya.  At dito ko muling naramdaman ang pagbabalik ng sumpa ng aming lahi.

Buntis pa lang ako ay nadidismaya na ako sa pagdagdag ng laman sa mga bahagi ng aking katawan pero alam kong hindi ako pwedeng magdiet; may isa pang buhay na umaasa sa wastong nutrisyon ko bilang kanyang ina.  Masakit man sa pandinig ang mga inosenteng kumentong “ang laki-laki mo na,” pinili kong magbingi-bingihan kasabay ng pangakong pipilitin kong ibalik ang dating pigura kapag nakapanganak na.

Nakapanganak na ako at magsa-sampung buwan na ang aking tsikiting pero ang pangako ko sa aking sarili ay tuluyan nang napako.  Hindi ako nakapag-diet agad dahil nagpapasuso ako at mas madali akong manghina pag hindi husto ang kain ko.  Wala na rin akong panahon at energy para mag-exercise dahil 24/7 ang demands ng pagiging nanay.  Ni wala na nga akong panahon para makagawa ng mga articles para sa blog na ito, nakakahiya naman sa aking 20 followers, hehe. hello fans!

At times I felt like a failure lalo na pag nasasagap ng tenga ko ang mga hindi masyadong magandang kumento sa aking pigura.  Pakiramdam ko, nanalo ang sumpa at hindi ko napaglabanan ang aking mapait na tadhana.  Pero sa tuwing makikita ko ang aking tsikiting, masigla, malikot at masayahin, pakiramdam ko naman ay sasabog ang aking dibdib sa pagmamalaki.  Maaaring tuluyan ko nang isinuko ang dati kong  pigura para mas pagtuunan ng pansin ang isang nilalang na lubusang nakasandig sa aking pagmamahal, pang-unawa at pagpapahalaga pero sobra-sobra naman ang ganansya ko para sa aking ipinuhunan.

Sa aking anak, sana hindi mo ako ikahiya pagdating ng araw porket mataba ako.  Wag mong gayahin ang iyong ina na sinukat ang iyong lola batay sa kanyang pigura.  Ngayon, mas nakikita ko ang napakalaking isinakripisyo ng aking ina para sa akin at nakakaramdam ako ng panliliit sa naging makitid kong pananaw noong bata pa ako.

Ang isang ina ay hindi nasusukat sa laki ng kanyang tiyan, puson at balakang kung hindi sa laki ng kanyang pagmamahal para sa bawat batang bunga ng kanyang sinapupunan.  Mabuhay ang mga fat mommas!